Dòng Sông Lặng Lẽ
Giới thiệu
Dòng Sông Lặng Lẽ của Khánh Mỹ là một truyện dài tình cảm xã hội gồm hai tập, mở đầu vào những ngày giáp Tết năm 1993, trên bến phà Cần Thơ đông nghẹt người tay xách nách mang. Triều, một người đàn ông Sài Gòn lớn lên trong viện mồ côi, tự học hành và gây dựng sự nghiệp, vừa kết thúc chuyến về miền Tây đầu tiên ở nhà người bạn cũ tên Tính. Ba lô đầy quà Tây Đô, lời dặn coi chừng dân móc túi còn văng vẳng bên tai, anh tìm một ô cửa sổ trên phà để ngắm hoàng hôn trên sông.
Một đứa bé gái gầy còm chừng mười một, mười hai tuổi bị người ta xô ngã vào anh. Cái nhìn của Triều cứ trở lại với nó, và cuộc gặp tình cờ ấy mở ra một câu chuyện kéo dài nhiều năm. Ở những chương sau, người đọc gặp Yến Phi, cô gái sắc sảo, đóng sập cửa trước mặt những kẻ được ông Hoàng Tùng Hộ phái tới, người mang trong mình một thân thế bị chính người thân ruồng bỏ, từ một trung tâm nuôi trẻ bại não đến viện cô nhi.
Khánh Mỹ viết bằng giọng văn bình thản, nhiều cảnh sông nước miền Tây, kể về những đứa trẻ không cha mẹ lớn lên và tìm đường đến với nhau giữa một xã hội đang đổi thay.
Lời tựa
Nhan đề "Dòng Sông Lặng Lẽ" nghe như một lời hứa về sự êm đềm, nhưng nhân vật nữ chính của Khánh Mỹ thì chẳng lặng lẽ chút nào. Cô móc túi, nói dối, mượn tiền rồi đem quyên cho trẻ mồ côi, sống như một kẻ nghĩa hiệp tự phong giữa thành phố. Cái duyên của truyện nằm ở độ vênh ấy: bên ngoài ồn ào, ngang ngạnh; bên trong là một vùng nước sâu ít ai được nhìn xuống.
Tác giả không vội giải thích nhân vật. Tình cảm lộ ra qua những cử chỉ nhỏ, một lần rửa tay, một ánh nhìn lảng đi. Khi Triều kiên nhẫn chùi sạch bàn tay lấm bẩn của cô, người kể chỉ ghi lại: "Yến Phi vẫn làm thinh. Không phải cô không muốn nói, mà chỉ vì không biết nói gì." Một cô gái lắm lời bỗng câm lặng, và người đọc hiểu ra nhiều hơn mọi lời tỏ tình.
Đây là truyện tình cảm của thập niên chín mươi, nên đừng tìm ở đó những màn kịch tính dồn dập. Hãy để ý cách hai con người lớn lên từ cùng một cảnh không cha mẹ mà mỗi người chọn một lối sống ngược nhau: một người cẩn trọng, tự mình gây dựng; một người liều lĩnh, bất cần, coi luật lệ như chuyện vặt.
Đọc lại những trang này hôm nay, ta thấy câu hỏi tác giả đặt ra vẫn còn nguyên: lòng tốt có cần được làm cho đúng cách không, và người bị bỏ rơi từ thuở nhỏ học yêu thương bằng cách nào. Khánh Mỹ không trả lời bằng lý lẽ, mà bằng sự dịu dàng bền bỉ của một người đàn ông chịu chờ đợi.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026