Lò Cừ Nung Nấu Sự Đời
Giới thiệu
Lò Cừ Nung Nấu Sự Đời của Lâm Chương được viết bằng giọng kể ngôi thứ nhất, mang nhiều dáng dấp tự truyện. Người kể là một cựu quân nhân miền Nam, nay sống ở Mỹ, mở đầu bằng một chuyện vui trong ngày sinh nhật thứ mười của cậu con trai út: thằng bé không chịu bị gọi là Cu Đen nữa, và bạn bè đủ quốc tịch của nó đặt cho nó cái tên Danny.
Từ cái tên ấy, câu chuyện lùi dần về quá khứ: chuyện đặt tên con gái đầu lòng là Sao Khuê, lời phán của ông thầy bói Sài Gòn về một năm Ất Mão "lên như diều gặp gió", rồi những năm tháng trong trại tù sau biến cố, nơi người kể gặp lại chính ông thầy bói ấy. Những ca mổ dưới ánh đèn cầy ở bệnh xá trại, những bạn tù, và một đứa bé tên Cu Đen khác, chính là lý do của cái biệt hiệu.
Lối viết của Lâm Chương tỉnh táo, có chất hài khô khốc, kể những chuyện đau bằng giọng bình thản, khiến người đọc nhiều lúc bật cười rồi lặng đi.
Lời tựa
Lâm Chương có một biệt tài hiếm: kể những năm tháng tồi tệ nhất đời mình mà không một lần kêu ca. "Lò Cừ Nung Nấu Sự Đời" là sách của một người đã đi qua tù đày, mất mát và lưu xứ, rồi ngồi xuống viết lại tất cả bằng giọng của người kể chuyện phiếm bên bàn trà. Cái cười trong sách không làm nhẹ nỗi đau, nó chỉ giúp người viết đủ sức nhìn thẳng vào nỗi đau.
Giữa những trang tả cảnh thiếu thuốc, thiếu ăn, điều làm người đọc dừng lại lâu nhất lại là lòng tốt. Ở bệnh xá trại, những con người không có gì trong tay vẫn giữ được phẩm cách nghề nghiệp của mình. Khi bạn tù muốn đỡ đần việc dơ bẩn cho người bệnh, anh y tá từ chối bằng một câu ngắn gọn mà người kể nhớ mãi: "Các anh đang bệnh, không nên làm việc này. Đây là nhiệm vụ của tôi." Lâm Chương không bình luận gì thêm. Ông để câu nói ấy đứng một mình, và chính sự kiệm lời làm nó sáng lên giữa những trang u tối.
Xin chuẩn bị tinh thần cho những bước chuyển đột ngột từ cười sang lặng. Một chuyện vặt về cái tên có thể dẫn thẳng vào một ký ức không ai muốn nhắc. Cấu trúc ấy có chủ ý, đúng như cách ký ức vẫn vận hành nơi người từng trải.
Cuốn sách có giá trị của một chứng từ, nhưng nó cũng là văn chương thật sự: biết chọn chi tiết, biết dừng đúng lúc. Nó cho người đọc hôm nay thấy một thế hệ đã sống sót thế nào, không bằng lòng hận thù, mà bằng sự tỉnh táo và một chút hài hước tự giễu.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026