Tủ Sách Việt Văn

Những Ngày Thơ Ấu

Những Ngày Thơ Ấu cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 197

Đánh giá: 4.7/5 (62 đánh giá)

Tóm tắt nội dung

Mỗi chiều, tốp lính khố xanh đi qua trước nhà, tiếng kèn đồng vang lên, và mẹ cậu bé nhìn người cai thổi kèn, hai má ửng hồng. Một lần mẹ buông tay con bước vội theo tiếng kèn, cậu níu áo gọi: "Mợ ơi! Chờ con với". Đó là một khoảnh khắc trong Những Ngày Thơ Ấu, tập hồi ký của Nguyên Hồng về tuổi thơ cay đắng ở Nam Định trước Cách mạng. Cha cậu làm cai ngục, nghiện thuốc phiện, ho ra máu, đánh con bằng roi mây. Mẹ bị gả vì sự sắp đặt của hai gia đình, sinh thêm em Quế, rồi phải bỏ đi xa vay tiền, bặt tin. Nhà gạch bị bán, đồ đạc bán dần, bà nội chỉ biết cầu Chúa, còn cô thì gieo nghi ngờ về mẹ.

Giữa chừng ấy, Hồng đánh đáo kiếm tiền, chơi với trẻ bụi đời, bị thầy giáo bắt quỳ oan đến hết hè. Nhưng điều đọng lại là nỗi nhớ mẹ: dòng nhật ký viết ở mặt sau bìa lịch, tiếng khóc đuổi theo xe kéo, nụ cười giữa nước mắt của mẹ. Hai anh em ăn khoai lang, bỏng cốm, cậu nhường em nhiều hơn để cùng chống thú dữ trên gác. Cậu bé bị đời xô đẩy vẫn giữ trọn lòng thương, và chỉ chờ một vòng tay.

Hỏi đáp về sách

Những Ngày Thơ Ấu của Nguyên Hồng kể về điều gì?

Những Ngày Thơ Ấu là tập hồi ký của Nguyên Hồng, kể về tuổi thơ cay đắng của chính ông ở Nam Định trước Cách mạng. Cậu bé Hồng lớn lên giữa cảnh gia đình sa sút, người cha nghiện thuốc phiện rồi qua đời, người mẹ phải bỏ đi xa kiếm sống. Cậu vừa chịu lạnh lùng của họ hàng, vừa khao khát tình thương của mẹ.

Nhân vật chính của Những Ngày Thơ Ấu là ai?

Nhân vật chính là cậu bé Hồng, cũng là người kể chuyện, chính là Nguyên Hồng thuở nhỏ. Cậu sống trong căn nhà chật hẹp cùng bà nội, hai cô và em gái. Cậu bị bà nội lườm nguýt, đi đánh đáo với lũ trẻ bụi đời để kiếm tiền ăn quà và mua thuốc cho thầy.

Người cha của Hồng là người thế nào, và ông ra đi ra sao?

Trong Những Ngày Thơ Ấu, thầy của Hồng làm cai ngục, hơn ba mươi tuổi, gấp đôi tuổi mẹ, và hai người lấy nhau vì sắp đặt của hai gia đình. Về sau thầy nghiện thuốc phiện, ho ra máu, bắt Hồng xin tiền, lục túi tìm tiền và đánh cậu bằng roi mây. Đến cuối, thầy ngồi rũ ra, không đánh nữa rồi đổi giọng dịu dàng. Đám ma thầy đi qua phố đêm rằm tháng tám, chỉ có hai anh em khóc.

Mẹ của Hồng có vị trí thế nào trong truyện, và vì sao mẹ phải đi xa?

Mẹ Hồng bị gả theo sự sắp đặt của gia đình rồi sinh em Quế, và chuyện ấy khiến cả nhà im lặng, họ hàng gieo nghi ngờ vào đầu cậu bé. Khi thầy mất, mẹ đi Hải Phòng vay tiền bác T. để buôn bán và vào Thanh đón em về, nhưng hơn hai tháng không về hay gửi thư. Ở chương 7, mẹ hỏi Hồng có bằng lòng cho mợ đưa em bé về không, Hồng đáp cứng cỏi rằng mợ không sợ ai hết. Mẹ mỉm cười giữa nước mắt, má hồng lên như búp bàng non dưới nắng xuân.

Chuyện gì xảy ra giữa Hồng và thầy giáo ở trường?

Sau khi thầy mất, thầy giáo đánh Hồng túi bụi trước lớp và bắt quỳ sau bảng nhiều ngày mà không nói rõ lỗi gì. Hồng kêu oan thì bị mắng là đồ ăn cắp, rồi bị đuổi về nhà và bắt quỳ đến hết hè. Bạn bè xa lánh, trêu chọc, nên cậu càng cô độc và phẫn uất. Nằm dưới bụi râm bụt, Hồng bật khóc rồi bỏ chạy như trốn khỏi góc tường hình phạt.

Những Ngày Thơ Ấu hợp với những độc giả nào?

Những Ngày Thơ Ấu hợp với người muốn đọc một tuổi thơ nghèo khó được kể bằng chi tiết thật, từ cái đồng hồ quả lắc bị bán đến trang nhật ký viết ở mặt sau bìa lịch. Cuốn hồi ký cho thấy một đứa trẻ giữa cô độc vẫn nhớ mẹ, thương em và biết nhường em ăn nhiều hơn khi chơi trò phiêu lưu. Sách phù hợp với độc giả muốn hiểu số phận trẻ nhỏ trong gia đình sa sút.

Giới thiệu

Những Ngày Thơ Ấu là tập hồi ký của Nguyên Hồng, kể lại tuổi thơ cay đắng của chính tác giả ở Nam Định trong những năm trước Cách mạng. Đây là một trong những tác phẩm hồi ký tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại, nhiều đoạn được đưa vào sách giáo khoa.

Ngay những dòng đầu, người kể đã thẳng thắn: thầy làm cai ngục, hơn ba mươi tuổi, gấp đôi tuổi mẹ; hai người lấy nhau không vì thương yêu mà vì sắp đặt của hai bên gia đình. Đứa con ra đời giữa cảnh vàng bạc, lụa là, gà béo cá tươi do nhà tội nhân mang biếu, nhưng chẳng bao lâu cả cơ ngơi ấy tan theo cơn nghiện ngập và cái chết của người cha. Người mẹ trẻ phải bỏ đi buôn bán xa ở Thanh Hóa, để lại đứa con trai với bà nội và bà cô cay nghiệt, giữa họ hàng nhìn mình bằng con mắt khinh rẻ.

Hồi ký đi qua những mùa đông mưa phùn, những buổi trốn học chơi đáo, những ngày đói quà và những lần khao khát được lăn vào lòng mẹ. Văn Nguyên Hồng nồng nhiệt, nhiều câu dài, tình cảm dâng lên không giấu giếm, đặc biệt là tình thương dành cho người mẹ bị cả xã hội cũ dồn ép.

Lời tựa

Văn học Việt Nam hiếm có cuốn hồi ký nào thành thật với nỗi đau tuổi thơ như "Những Ngày Thơ Ấu". Nguyên Hồng không viết để kể khổ, càng không viết để trách móc; ông viết như người phải nói ra, vì những gì đứa trẻ ngày ấy chịu đựng đã ở lại trong người đàn ông về sau và không có cách nào khác để giải toả.

Sức mạnh của cuốn sách nằm ở chỗ tác giả không lên giọng bênh vực mình. Ông để đứa trẻ tự nói, bằng những dòng nhật ký vụng về, đề ngày tháng cẩn thận như một lời tố cáo nhỏ gửi đến người mẹ ở xa: "Người ta đánh con vì con dám cướp lại đồ chơi của con mà con người ta giằng lấy. Người ta lại còn chửi con, chửi cả mẹ nữa. Mẹ xa con, mẹ có biết không?" Không có câu nào cầu kỳ, nhưng người đọc thấy cả một tuổi thơ bị bỏ rơi và một tình thương không gửi đi được.

Hồi ký có cả những chương đứa trẻ "sa ngã", bỏ học chơi đáo, lang thang rạp chiếu bóng. Đừng đọc lướt qua những trang ấy; chính chúng giải thích vì sao tình thương với mẹ trong sách lại dữ dội đến vậy, và vì sao nó cũng là nỗi tủi hờn.

Mấy thế hệ học trò đã biết đến Nguyên Hồng qua vài trang trích trong sách giáo khoa. Đọc trọn cuốn hồi ký, người ta hiểu rằng tình yêu với người mẹ bị xã hội cũ ruồng rẫy là cội rễ của cả sự nghiệp ông, một thứ nhân hậu được rèn từ chính nỗi cay đắng.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6
  7. Chương 7
  8. Chương 8
  9. Chương 9