Trò Chơi Thiện Ác
Giới thiệu
Trò Chơi Thiện Ác của Daihongcat mở đầu bằng một nhận xét tỉnh queo: trên đời có hai dạng người. Dạng thứ nhất chẳng có gì nhưng luôn tỏ ra mình có tất cả, sẵn lòng giúp mọi người, chỉ tiếc là không có tiền để giúp. Dạng thứ hai có tất cả, nhưng hễ mở miệng là than nghèo kể khổ.
Hồ Vũ thuộc dạng thứ nhất. Anh là giáo viên tiểu học trường làng, sống hào sảng, có miếng đất ông bà để lại bên sông Đồng Nai cho người ta thuê hút cát. Người thuê là Bác Kình, dạng thứ hai: có mấy chiếc xáng cạp, một tàu kéo, bốn sà-lan và bốn bà vợ, vài tháng mới trả tiền đất một lần và lần nào cũng chờ Hồ Vũ mời đi nhậu.
Từ quán rượu của "bà ba", câu chuyện mở rộng dần sang một thế giới nơi tiền bạc và quyền lực bắt tay nhau, qua những nhân vật như Ba Chìm, Văn Thiên Thành, Lưu Đại Nhân, xen vào đó là những đoạn mang màu huyền thoại về cô Tam có bàn tay chữa bệnh. Giọng kể hóm hỉnh, đầy chất miền Nam, nhưng bên dưới là những câu hỏi nghiêm túc về thiện và ác.
Lời tựa
Daihongcat đặt tên sách là một trò chơi, và quả thật ranh giới thiện ác ở đây không được kẻ bằng thước. Những người tử tế vẫn phải luồn lách, những kẻ tính toán vẫn có lúc hào hiệp, còn đồng tiền thì chảy qua mọi bàn nhậu, mọi hợp đồng, mọi mối quan hệ.
Cái mới của "Trò Chơi Thiện Ác" là nó viết về nền kinh tế nửa sáng nửa tối của miền Đông Nam Bộ những năm chuyển mình, nơi rừng Trị An bị khai thác để làm thủy điện, nơi cát, gỗ, gạch trở thành vốn liếng. Tác giả không lên án, chỉ để nhân vật trình bày kế hoạch bằng giọng hết sức tự nhiên, như khi Văn Thiên Thành vạch dự án lò gạch: "Ao hồ đào đến đâu làm gạch xây dựng bán đến đó, vận chuyển bằng đường sông, tránh sự dòm ngó của đám thuế vụ." Sự khôn ngoan và sự gian dối nằm chung trong một câu, và người đọc phải tự phân xử.
Bên cạnh mạch chuyện làm ăn là những đoạn mang màu truyền kỳ, như chuyện "mẹ mìn" bắt trẻ con vùng núi phía Bắc hay quá khứ của Bảy Nổi trong rừng sâu. Đừng vội coi đó là đoạn rẽ ngang; chúng là phần âm bản của thế giới tiền bạc, nơi số phận con người vẫn bị mua bán theo kiểu khác.
Daihongcat giữ được giọng kể của người miền Nam ngồi quán kể chuyện đời, hóm mà không nhẹ. Giá trị của nó nằm ở chỗ ghi lại một giai đoạn ít được văn chương chạm tới, khi lương thiện chưa bao giờ là lựa chọn dễ dàng và cái ác thường mang gương mặt của một người bạn rộng rãi.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026