Không Gia Đình (nguyên tác Sans Famille) của nhà văn Pháp Hector Malot từ lâu đã được xem là một trong những áng văn dành cho thiếu nhi cảm động bậc nhất của văn học thế giới. Xuất bản lần đầu vào cuối thế kỷ XIX, tác phẩm kể về hành trình lưu lạc của cậu bé Rémi, một đứa trẻ bị bỏ rơi, phải theo gánh xiếc rong ruổi khắp các nẻo đường nước Pháp để mưu sinh và đi tìm cội nguồn của mình.

Hector Malot là cây bút giàu lòng nhân ái, và ông đã dồn tất cả sự thấu hiểu ấy vào từng trang sách. Qua bước chân của Rémi bên cụ Vitalis cùng đoàn thú biểu diễn, người đọc được dẫn đi qua đủ mọi cảnh đời: khi ấm áp nghĩa tình, khi lạnh lẽo cay đắng. Thuộc thể loại tiểu thuyết phiêu lưu giáo dục, cuốn sách khéo léo lồng ghép những bài học về lao động, về lòng tự trọng và về phẩm giá của con người ngay cả khi rơi vào cảnh cùng khốn nhất.

Điều làm nên sức sống lâu bền của tác phẩm chính là niềm tin bất diệt vào tình người và vào một mái ấm mà con người luôn khao khát. Dù mang tên Không Gia Đình, câu chuyện lại là bài ca thiết tha nhất về gia đình, về sự bao dung và về nghị lực vươn lên. Đây là cuốn sách gối đầu giường của bao thế hệ độc giả nhỏ tuổi, đồng thời để lại dư âm sâu sắc trong lòng cả những người đã trưởng thành.

Hãy tưởng tượng một cậu bé nhỏ, tay nắm chặt bàn tay gầy guộc của người nghệ sĩ già, bước đi trên con đường bụi phủ dài hun hút. Đó là hình ảnh mở ra "Không Gia Đình", cuốn sách đã lấy đi nước mắt của biết bao thế hệ độc giả trên khắp thế gian.

Từ những trang đầu tiên, ta như nghe thấy tiếng bánh xe lăn trên đường làng, tiếng đàn hạc vang lên giữa buổi chợ đông, và cả tiếng thở dài của một trái tim non nớt đang khao khát một chốn để trở về. Rémi không có gia đình, nhưng em có cả một thế giới rộng lớn để yêu thương và để hy vọng.

Có những cuốn sách dạy ta rằng dù cuộc đời có nghiệt ngã đến đâu, chỉ cần giữ được tấm lòng trong sạch và ý chí không khuất phục, thì mái ấm cuối cùng vẫn sẽ chờ ta ở phía trước. Cuốn sách này là một lời hứa dịu dàng như thế.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.