Chú Bé Sao Băng
Giới thiệu
Giữa một đêm đông giá buốt trong rừng thông, hai bác tiều phu nghèo trên đường về nhà thì thấy một ngôi sao rơi xuống. Họ chạy tới, mong tìm được vàng, nhưng thứ họ thấy là một đứa bé quấn trong tấm áo choàng thêu sao, nằm ngủ trên tuyết. Một bác đem bé về nuôi dù nhà đã đông con và túng thiếu. Chú bé lớn lên đẹp đẽ lạ thường, nhưng kiêu căng và tàn nhẫn, khinh rẻ người nghèo, hành hạ muông thú.
"Chú Bé Sao Băng" (The Star-Child) là một trong những truyện cổ tích của Oscar Wilde, in trong tập A House of Pomegranates (1891). Câu chuyện đưa chú bé qua một chuỗi thử thách khắc nghiệt, khi chú phải trả giá cho sự kiêu căng của mình và lang thang đi tìm người đàn bà ăn xin từng bị chú xua đuổi.
Wilde viết cổ tích bằng văn giàu hình ảnh và đầy mỉa mai: lão Sói đổ lỗi cho chính phủ vì trời lạnh, chim Gõ Kiến làm triết gia, cú vọ khen thời tiết đẹp. Bên dưới lớp hài hước ấy là một câu chuyện nghiêm trang về lòng thương xót.
Lời tựa
Oscar Wilde không trừng phạt nhân vật của mình bằng sấm sét hay phù phép. Hình phạt nặng nề nhất mà "Chú Bé Sao Băng" dành cho chú bé là một tấm gương soi: thế giới sẽ đối xử với chú đúng như cách chú từng đối xử với nó.
Ba năm ròng chú đi khắp nơi, không ai thương hại, người ta còn lấy nỗi đau của chú làm trò vui. Wilde gói tất cả trong một câu lạnh lùng mà công bằng: "Không hơn không kém, đó là một thế giới đúng như chú đã tự tạo ra cho chú vào những ngày chú kiêu căng tàn nhẫn." Không cần thêm lời răn nào nữa; người đọc nhỏ tuổi tự hiểu vì sao những hòn đá ném ra ngày trước giờ quay trở lại.
Với các em, nên dừng lại ở những con vật nhỏ trong truyện, nhất là chú Thỏ. Lòng tốt ở đây thường đến từ kẻ yếu nhất, và đến vì một lý do rất giản dị.
Wilde không tin sự ăn năn là chuyện dễ; nhân vật của ông phải đi một chặng đường dài và đau mới học được cách thương người. Chính vì thế, khi lòng trắc ẩn nảy nở, nó có sức nặng thật. Đó là món quà những trang văn đẹp này để lại cho người đọc ở mọi lứa tuổi.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026