Những Cuộc Phiêu Lưu Của Tom Sawyer
Giới thiệu
Dì Polly gọi khản cổ khắp nhà, lùa chổi dưới gầm giường chỉ đuổi ra được con mèo, và khi tóm được vạt áo thằng cháu thì nó đã lừa bà quay lưng để vọt qua hàng rào. Những Cuộc Phiêu Lưu Của Tom Sawyer (nguyên tác The Adventures of Tom Sawyer, 1876) là tiểu thuyết kinh điển của Mark Twain về tuổi thơ bên bờ sông Mississippi.
Ở thị trấn nhỏ ven sông, Tom trốn học, bày trò, đánh nhau, mê truyện cướp biển và ôm mộng làm anh hùng. Cùng Huck Finn, đứa trẻ lang thang không ai quản, và Joe Harper, cậu bỏ nhà ra đảo làm "hải tặc", chứng kiến một tội ác lúc nửa đêm, rồi lao vào cuộc săn kho báu. Những trò nghịch tưởng vô hại ấy dần kéo bọn trẻ vào những chuyện thật sự nguy hiểm.
Twain kể bằng giọng tinh nghịch, đầy châm biếm, nhìn thế giới người lớn qua đôi mắt trẻ con: lớp học ngày chủ nhật, buổi lễ cuối năm, những bài văn kiểu cách. Bản dịch gọn, dễ đọc, hợp với bạn đọc nhỏ tuổi.
Lời tựa
Trong lời tựa, Mark Twain viết rằng cuốn sách chủ yếu để làm vui các em, nhưng ông cũng mong nó nhắc người lớn nhớ lại chính họ ngày xưa. Lời ấy là chìa khoá để đọc "Những Cuộc Phiêu Lưu Của Tom Sawyer": đây là thế giới người lớn được soi bằng con mắt trẻ con, và người lớn hiếm khi đẹp lên dưới cái nhìn ấy.
Lấy ví dụ buổi lễ cuối năm học, nơi các nữ sinh lần lượt đọc những bài văn về đạo đức. Twain tả chúng không chút nương tay: "Các bài văn này được nhồi nhét những từ ngữ cầu kỳ, bí hiểm, hoa hòe, khoa trương, rỗng tuếch". Cái nhìn ấy thuộc về Tom, đứa trẻ chán ghét mọi thứ giả tạo, và cũng thuộc về chính tác giả. Tiếng cười trong sách vì thế có hai lớp: lớp trên là trò nghịch, lớp dưới là lời chế giễu sự đạo mạo, khuôn sáo của một thị trấn tự cho mình là mẫu mực.
Người đọc nhỏ tuổi cứ việc say mê hòn đảo, hang động, kho báu. Người lớn thì có thể để ý những khoảnh khắc Tom bỗng lặng đi — khi nhớ nhà, khi phải chọn giữa sự an toàn của mình và lẽ phải.
Gần một thế kỷ rưỡi đã qua, Tom vẫn là hình mẫu của tuổi thơ tự do, hiếu động, giàu tưởng tượng. Cuốn sách giữ cho ta một mùa hè không bao giờ cũ, và một lời nhắc dịu dàng rằng đằng sau sự nghịch ngợm nhiều khi là nhiều tử tế hơn mọi lời răn dạy.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026