Tủ Sách Việt Văn

Nửa Chữ Cũng Thầy

Nửa Chữ Cũng Thầy cover

Thể loại: Tuổi Học Trò

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

Năm 1936, cậu học trò từ trường làng Ngân Sơn, qua trường Phủ Tuy An, được vào học trường Tiểu học Sông Cầu, một trong hai trường tiểu học của cả tỉnh. Người thầy năm ấy chừng hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi, mặc Âu phục trắng, đội mũ casque, ôm cặp da cá sấu, bước nhanh qua sân quần vợt vào lớp.

"Nửa Chữ Cũng Thầy" là một bút ký của Võ Hồng, nhà văn gắn bó cả đời với nghề dạy học. Từ hình ảnh người thầy cũ, ông kể về một thời học trò sợ thầy, học toàn bằng tiếng Pháp, về chuyến xe thơ STACA, về nếp tượng và con gà cồ thiến cha ông mang đi tết thầy, rồi suy ngẫm về đạo thầy trò trong đời sống hôm nay.

Lối viết thong thả, nhiều chi tiết sinh hoạt cũ được ghi kỹ như tư liệu, xen những câu chuyện đông tây kim cổ, giọng văn đôn hậu của một nhà giáo đã có tuổi.

Lời tựa

Võ Hồng không viết để ca ngợi một người thầy, ông viết để giữ lại một cách trọng chữ đã gần như mất. Nhan đề "Nửa Chữ Cũng Thầy" gợi từ câu "nhất tự vi sư, bán tự vi sư", và bài bút ký là lời nhắc rằng ơn học, dù nhỏ, cũng đáng được nhớ.

Nhưng điều cảm động nhất lại là hình ảnh chính người viết khi đã thành thầy. Ông kể thói quen gom những mẩu giấy học trò ghi kỷ niệm cuối năm, đóng thành tập để sau này mở ra: "Mười năm, hai mươi năm sau mở ra đọc lại, quên rằng tóc mình đang bạc, tưởng mình đang cầm viên phấn đứng trước bảng đen." Câu văn cho thấy ơn thầy trò không chảy một chiều; người dạy cũng được học trò giữ hộ tuổi trẻ cho mình.

Những chi tiết về áo lương, giày hai màu hay xe hàng thời Pháp thuộc có thể lạ với người đọc trẻ. Cứ xem chúng như những tấm ảnh cũ, kiên nhẫn, để một thế giới đã qua hiện lên rõ nét.

Bài viết ngắn mà nặng, vì nó đặt ra câu hỏi về cách một xã hội đối xử với người dạy con mình. Võ Hồng trả lời không bằng lời trách, mà bằng ký ức về một người thầy mặc Âu phục trắng bước nhanh vào lớp giữa nắng Sông Cầu.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Nửa Chữ Cũng Thầy