Phù Thủy Xứ Oz
Giới thiệu
"Phù Thủy Xứ Oz" (The Wonderful Wizard of Oz) là truyện đầu tiên và nổi tiếng nhất trong loạt mười bốn cuốn về xứ Oz của L. Frank Baum, nhà văn Mỹ sinh năm 1856 ở Chittenango, New York. Sách in năm 1900; bản này mở đầu bằng một trang tiểu sử ngắn, kể rằng chính vợ ông đã giục ông viết ra những câu chuyện vẫn kể cho lũ trẻ hàng xóm mỗi tối.
Dorothy là cô bé mồ côi sống với chú Henry và thím Em giữa đồng cỏ Kansas, nơi nắng gió nhuộm xám mọi thứ, từ căn nhà gỗ một phòng đến nụ cười của người lớn. Một cơn lốc xoáy cuốn cả ngôi nhà cùng cô và chú chó Toto đến một xứ sở lạ. Muốn về nhà, Dorothy phải theo con đường gạch vàng tới Thành Ngọc Xanh tìm Phù thủy Oz, dọc đường kết bạn với anh Bù nhìn, Thợ rừng Thiếc và Sư tử Nhát.
Baum kể bằng giọng giản dị, hóm hỉnh, chi tiết cụ thể đến mức xứ thần tiên hiện lên thật như một miền quê. Mỗi người bạn đồng hành mang theo một ước mong riêng, và hành trình sẽ lần lượt đặt từng ước mong ấy lên bàn cân.
Lời tựa
Điều lạ lùng nhất ở "Phù Thủy Xứ Oz" là một cô bé được đặt giữa xứ sở rực rỡ nhất mà vẫn chỉ mong trở về một đồng cỏ xám. Baum viết cổ tích theo kiểu Mỹ: không lâu đài châu Âu, không hoàng tử, chỉ có một nông trại nghèo, một cơn lốc và lòng gắn bó với mái nhà.
Ông dựng cái nền màu ấy ngay từ những trang đầu. Kansas khô khốc đến mức nắng gió lấy đi cả nét trẻ trung của thím Em: "Chúng lấy đi cái lấp lánh trong đôi mắt và để lại màu xám bình thản, lấy đi màu hồng trên má và môi thím, và chúng cũng thành ra xám." Phải có màu xám đó thì con đường gạch vàng mới chói lên, và nỗi nhớ nhà của Dorothy mới thành ra cảm động thay vì khó hiểu.
Hãy để ý cách bốn người bạn tự nhận xét về mình. Bù nhìn than thiếu trí khôn, Sư tử than nhát gan, nhưng việc họ làm trên đường lại kể một câu chuyện khác. Baum để người đọc nhỏ tuổi tự nhận ra khoảng chênh ấy.
Hơn một thế kỷ sau, cuốn sách vẫn trò chuyện được với cả trẻ con lẫn người lớn, vì nó nói một điều chẳng bao giờ cũ: phép màu có thể đưa ta đi rất xa, còn tình thân là lý do để quay về.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026