Liêu Trai Chí Dị - Quyển 3
Giới thiệu
Liêu Trai Chí Dị là tập truyện kỳ ảo nổi tiếng nhất của Bồ Tùng Linh đời Thanh. Bản trên Tủ Sách Việt Văn là một tuyển tập gồm gần một trăm năm mươi truyện, tập hợp bản dịch của Nguyễn Văn Huyền, Đào Trinh Nhất và Nguyễn Huệ Chi, chia làm ba quyển; người đọc có thể đọc liền mạch hoặc mở bất kỳ truyện nào.
Thế giới trong sách là nơi người và hồ ly, ma, tiên, yêu cây cỏ sống chung một nhà. Có anh đồng sinh Thành Danh khốn đốn vì lệnh cung tiến dế chọi; có hai chị em họ Đào trồng cúc đẹp khác thường; có chàng học trò lên núi Lao xin học đạo; có cô Anh Ninh hay cười; có tấm "bộ da vẽ" đáng sợ. Nhiều truyện mang dáng ngụ ngôn, nhiều truyện là chuyện tình giữa thư sinh nghèo và những thiếu nữ không phải người.
Lối viết của Bồ Tùng Linh gọn, sắc, thường kết bằng một ý châm biếm thói đời. Vì là tuyển từ nhiều dịch giả, giọng văn mỗi truyện có chút khác nhau, khi cổ kính, khi gần gũi, như nhiều người cùng ngồi kể lại những chuyện lạ nghe được.
Lời tựa
Đọc kỹ, ta thấy điều đáng sợ nhất trong "Liêu Trai Chí Dị" ít khi là ma quỷ. Hồ ly có thể si tình, hồn ma có thể biết ơn, còn quan lại và lý dịch thì hiếm khi được tác giả cho một chút lòng tốt. Cái kỳ ảo ở đây là tấm màn mỏng để Bồ Tùng Linh nói về những điều không tiện nói thẳng.
Truyện "Dế Chọi" đặt ở đầu tuyển này là ví dụ rõ nhất. Một trò chơi trong cung truyền xuống thành gánh nặng của dân, và tác giả chỉ cần một câu để tóm cả guồng máy: "Mỗi đầu dế phải nộp, đủ làm khuynh gia bại sản mấy nhà." Không có yêu quái nào trong câu ấy, vậy mà nó làm người đọc rùng mình hơn mọi bộ da vẽ.
Vì thế, mỗi truyện nên được đọc hai lần: lần đầu để thưởng thức cái lạ, lần sau để nhìn thấy cái đời thường ẩn bên dưới. Những đoạn bình ngắn, những chi tiết tưởng vụn vặt như một chậu cúc, một tiếng cười, thường giữ chìa khóa của câu chuyện.
Gần ba thế kỷ đã qua mà những trang này vẫn tươi, có lẽ vì nỗi bất bình của một nho sĩ lận đận vẫn còn đúng với nhiều người hôm nay. Bồ Tùng Linh dạy ta rằng muốn nhìn rõ cõi người, đôi khi phải mượn đôi mắt của hồ ly.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Tấm Gương Thu Hình
- Gái Báo Thù Cha
- Bức Họa Trên Tường
- Hồ Gã Con
- Mưa Tiền
- Thuật Mồm
- Kiếm Khách
- Lấy Vợ Công Chúa
- Thiên Cung
- Giấc Mộng Đắc Chí
- Người Học Trò Phượng Dương
- Trộm Đào
- Ba Ngày Làm Diêm Vương
- Mối Tình Già
- Xấu Người Đẹp Nết
- Mũi Dao Kinh Kha
- Hoá Quạ, Lấy Vợ Thần
- Nam Nam Thành Thần
- Trương Thành
- Nối Giấc Kê Vàng
- Phiên Chợ Giữa Biển
- Oan Nghiệt Trường Văn
- Vợ Dữ Hơn Cọp
- Người Nhỏ
- Liêm Sĩ Của Kẻ Làm Quan
- Lộc Số
- Quan Trung Thừa Điều Tra Trộm
- Quan Tề Điều Tra Cướp
- Thuốc Cường Dương
- Giết Sói, Báo Thù Cha
- Thần Miếu
- Định Số
- Bùa Cờ Bạc
- Chồn Đầu Thai Làm Người
- Ghen Với Nữ Thần
- Chồn Cuối Triều Minh
- Khoẻ Như Hổ, Nhanh Như Vượn
- Gái Chồn
- Hồi Sinh, Khỏi Bệnh Tê Liệt
- Cướp Đội Lốt Sư
- Hóa Chồn Vì Hiếu Sắc
- Thi Làm Thành Hoàng
- Để Của Cho Con
- Hổ Trả Ơn Người
- Làm Bạn Với Chồn Vô Hình
- Kim Đan Của Ma Chồn
- Bảy Chị Em Chồn
- Thần Thánh Cũng Ưa Nịnh