Tủ Sách Việt Văn

Chương 2

Chương 2: Cụm Quân Nam. Về đến tập đoàn quân ngày 1 tháng tám, theo lệnh của tướng Goóc-dốp, tôi bắt đầu viết báo cáo về các trận đánh diễn ra từ 25 đến 30 tháng bảy. Nhưng sáng ngày 2 tháng tám, tướng Xu-mi-lốp triệu tập tôi đến dự cuộc họp Hội đồng quân sự của tập đoàn quân. Hội đồng thảo luận báo cáo của tham mưu trưởng về tình hình phía nam, trên sườn trái của tập đoàn quân. Chúng tôi nhận được những tin tức đáng lo ngại: tập đoàn quân xe tăng 4 của Hốt, sau khi vượt qua sông Đông ở gần làng Xim-li-an-xcai-a, đã tập trung tám sư đoàn ở tả ngạn sông Đông (trong đó có một sư đoàn xe tăng và một sư đoàn cơ giới), đã tiến công và chọc thủng phòng ngự của tập đoàn quân 51, cắt được con đường sắt Xta-lin-grát đi Xan-xcơ. Có thể đoán chắc là mũi đột kích chủ yếu của tập đoàn quân xe tăng 4 của địch sẽ từ khu vực Xim-li-an-xcai-a đánh vào Xta-lin-grát, để cứu nguy cho tập đoàn quân của Vôn Pao-luýt. Cánh trái của tập đoàn quân 64 và toàn bộ phương diện quân Xta-lin-grát sẽ ở vào tình thế bị đánh bọc sườn mặt phía nam. Tướng Xu-mi-lốp đề nghị tôi xuống phía nam để nắm tình hình và quyết định những biện pháp cần thiết ngay tại chỗ. Tôi hỏi: « Hội đồng quân sự phương diện quân có đồng ý không?» và được trả lời là có. Một sĩ quan tùy tùng, một cần vụ và một số chiến sĩ thông tin đi với chúng tôi và ngồi trên ba xe đi về phía nam. Trên đường đi, tôi rẽ vào ban tham mưu sư đoàn 214. Ở đó tôi gặp sư đoàn trưởng, tướng N. Bi-riì-u-cốp. Đồng chí báo cáo cho tôi tình hình. Trong khu vực sư đoàn đóng giữ có một sự yên tĩnh đáng ngờ. Đối phương không tỏ ra cố gẳng vượt sông Đông và không thấy hoạt động trinh sát tích cực. Sư đoàn 214 là một trong những sư đoàn cừ nhất của tập đoàn quân 64. Sư đoàn đã chống cự anh dũng và đẩy lui cuộc tiến công của các lực lượng của quân đoàn 51 địch trong hai ngày 25 và 26 tháng bảy. Sư đoàn sẽ không phải rút qua sông Đông nếu không bị địch tràn ngập ở phía bắc. Sư đoàn trưởng N. Bi-ri-u-cốp và các cán bộ dưới quyền, trong các tình huống rất khó khăn và mặc dù bị địch ép mạnh, đã tổ chức tốt việc rốt lui làm cho mọi CỐ gắng của địch nhằm hất sư đoàn xuống sông Đông đều bị thất bại. Và bây giờ sư đoàn đã bám chắc ở bên bờ đông. Trong các trận chiến đấu tiếp sau, sư đoàn chiếm được các khu vực quan trọng và nguy hiểm nhất của mặt trận và đã bảo vệ thắng lợi các khu vực đó. Còn trong giai đoạn phản công, sư đoàn bộ binh 214 đã gỉáng cho địch những đòn mãnh liệt trên hướng đột kích chủ yếu. Chiều ngày 2 tháng tám, chúng tôi tới ban tham mưu sư đoàn bộ binh 29 đóng dọc theo sòng Ẳc-sai, chính diện quay về phía nam, từ thị trấn Gô-rốt-xki đến Nô- vô-ắc-sai-xki. Phía bắc sư đoàn này có sư đoàn 214 đang phòng ngự dọc theo sông Đông. Trung đoàn kỵ binh độc lập 255 được phối thuộc cho tập đoàn quân phòng ngự ở phía nam, từ cửa sông Ắc-sai đến Véc-khơ-ne Cuốc- môi-ác-xcai-a. Lữ đoàn lính thủy đánh bộ 154 đang tiếp cận tới sườn trái sư đoàn bộ binh 229, trong khu vực Nô-vô-ắc-sai-xki. Tôi còn biết được thêm rằng trên tuyến phòng thủ dọc sông Mích-cô-va, cứ điểm 118 đang được triển khai và chuẩn bị phòng ngự. Nhưng đó là ở phía sau, mặt bắc sông Ẳc-sai. Qua một đêm ở ban tham mưu sư đoàn 29, sáng ngày 3 tháng tám, chúng tôi đi thị sát hướng Cô-len-ni-cô-vô. Tôi đem theo hai xe, hai tiểu đội bộ bỉnh và một đài vô tuyến điện lấy của sư đoàn 29. Ở thảo nguyên, tầm nhìn xa được tám đến mười ki-lô-mét. Chúng tôi thấy hai đoàn bộ binh từ phía nam tiến đến. ĐÓ là sư đoàn bộ binh 138 dưới quyền chỉ huy của đại tá I. L. Li-út-ni-cốp và sư đoàn bộ binh 157 của đại tá D. Cu-rô-pa-ten-cô đang rút lui về phía bắc. Cả hai sư đoàn này thuộc tập đoàn quân 51 của tướng Tơ-ru-pha- nốp, quân số bị thiếu hụt và bị quân địch tập kích ở khu vực Xim-Ti-an-xcai-a và Re-môn-nai-a nên cả hai đều bị thiệt hại nặng và mất liên lạc với tập đoàn quân. Các đơn vị trên đang rút theo hướng bắc, về phía Xta-lin-grát. Cùng rút theo hai sư đoàn này còn có hai trung đoàn súng cối Cận vệ dưới quyền chỉ huy của thiếu tướng V. Đơ-mi-tơ-ri-ép, tư lệnh phó pháo binh tập đoàn quân. Nắm được hai sư đoàn này, tôi quyết định điều họ về bên kia sông Ắc-sai để tổ chức phòng ngự từ vùng Nô-vô-ác-sai-xki đến Giu-tô-vô, kéo dài một bên sườn đến con đường sắt Ti-khô-rét đi Xta-lin-grát. Tôi bố trí lữ đoàn lính thủy đánh bộ 154 do đại tá Xmiếc-nốp chỉ huy, làm nhiệm vụ thê đội hai, ở phía sau các sư đoàn này. Lữ đoàn là lực lượng dự bị đáng tin cậy nhất trong cụm quân của tôi. Cơ quan tham mưu lâm thời của cụm quân Nam được đặt ở vùng Véc-khơ-ne Cun-xcai-a và cử đồng chí Lô-tốt-xki, một sĩ quan tham mưu của tập đoàn quân 51, làm tham mưu trưởng cụm quân. Tôi bắt liên lạc với bộ tham mưu phương diện quân, và qua trực ban tác chiến, tôi báo cáo tình hình ở khu Vực Nam. Tôi không liên lạc được với cơ quan tham mưu của tập đoàn quân 64. Bộ tham mưu phương diện quân báo cho tôi biết là một sư đoàn mới đang còn sung sức, sư đoàn bộ binh Xi-bê-ri, đang đổ quân ở vùng Ghi-lê-cốp và Cô-ten- ni-cô-vô, và sẽ giao cho tôi sư đoàn đó.