Tủ Sách Việt Văn

Phần 3 - Chương 6

Phần 3 - Chương 6: Những Thỏa Thuận Chung Anh - Mỹ. Kế hoạch quan trọng đầu tiên mà ông Roosevelt giới thiệu với tôi sau khi tôi từ nước Anh tới, đã vạch ra một lời Tuyên bố trịnh trọng sẽ được tất cả các quốc gia đang ở trong tình trạng chiến tranh với Đức, với Ý, hay với Nhật ký kết. Lập lại những biện pháp chúng tôi đề ra trong khuôn khổ của Hiến chương Đại Tây Dương. Ngài Tổng thống và tôi cùng chuẩn bị các dự thảo lời Tuyên bố và kết hợp 2 văn bản này một cách hài hoa. Trên nguyên tắc, về mặt tình cảm và thực ra là về mặt ngôn ngữ, chúng tôi hoàn toan nhất trí với nhau. Ở trong nước, Nội các Chiến tranh lập tức sửng sốt kinh ngạc trước quy mô hoạch định của Đại Đồng Minh (Grand Alliance). Thư từ được trao đổi nhanh chóng và đã nảy sinh ra một số khó khăn về việc các Chính phủ và quan chức nào ký vào lời Tuyên bố, và cả về thứ tự ký trên, ký dưới, trước sau nữa. Chúng tôi vui vẻ ghi nhận vị trí ký đầu bảng cho Mỹ, và trên đường tôi trở về Nhà Trắng mọi việc đã sẵn sàng cho việc ký kết Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Nhiều bức điện được chuyển đi giữa Washington, Luân Đôn và Matxcova, nhưng đến lúc này thì mọi việc đều đã được giải quyết. Tổng thống đã nhiệt tình cố gắng để thuyết phục Litvinov, Đại sứ Liên Xô, người mới được phục hồi sự tín nhiệm do tình hình thay đổi, chấp nhận cụm từ "tự do tín ngưỡng". Để thực hiện mục đích này, Tổng thống đã mời ông Đại sứ đến dự bữa trưa với chúng tôi tại chính buồng của Tổng thống. Sau những kinh nghiệm xương máu ở nước nhà, ông Đại sứ tất nhiên là phải rất thận trọng. Sau này, Tổng thống nói chuyện riêng rất lâu với ông Đại sứ về phần hồn của ông này và những mối nguy hiểm của ngọn lửa địa ngục. Những vấn đề mà Roosevelt thuật lại cho chúng tôi biết trong nhiều dịp về những điều mà ông nói chuyện với ông Đại sứ thật gây ấn tượng. Thục ra, một lần tôi đã hứa với Roosevelt sẽ tiến cử ông ta làm Tổng giám mục xứ Canterbury nếu như ông ta thất bại trong cuộc bầu cử Tổng thống kỳ tới. Tuy vậy, tôi cũng không chính thức đề xuất ý nay với Nội các hay Nha vua và vì ông ta đã thắng cử năm 1944 nên vấn đề này được bỏ qua. Litvinov đã thực sự lo lắng và run rẩy khi báo cáo về "Tự do tín ngưỡng" với Staline - người chấp nhận điều này như là chuyện dĩ nhiên. Nội các Chiến tranh nắm được vấn đề về "An ninh xã hội" và tôi, với tư cách là tác giả của đạo luật Bảo hiểm thất nghiệp đầu tiên, đã ủng hộ chuyện này nhiệt liệt. Sau khi một loạt điện tín được chuyển đi khắp thế giới trong vòng một tuần lễ thì Đại Đồng Minh đã đi đến thống nhất ý kiến. Tổng thống đã thay cái tên Liên hiệp Các cường quốc (Associated Powers) bằng Liên Hiệp Quốc (United Nations). Tôi nghĩ đây là một sự cải tiến lớn. Tôi đưa cho Tổng thống xem vài dòng thơ trong bài Childe Harold của Byron: Here, wherer the sword United Nations drew, Our countrymen were warring on that day! And this is much - and all - which will not pass away. Tạm dịch là. Và đây, nơi mà Liên Hiệp Quốc rút kiếm ra khỏi vỏ, Những đồng bào chúng ta đang chiến đấu vào ngày đó! Và đây là rất nhiều - là tất cả - và sẽ là bất tử. Tổng thống đến nhà tôi bằng xe lăn vào sáng mồng một tháng một. Tôi ra khỏi buồng tắm và đồng ý với bản dự thảo này. Lời tuyên bố này bản thân nó dù không đem lại chiến thắng trong các cuộc chiến, song cũng đã nói lên được: chúng tôi là ai, và chúng tôi đang chiến đấu cho cái gì. Rồi cuối ngày hôm đó, Roosevelt, tôi, Litvinov và ông Soong - đại diện cho Trung Quốc - đã ký tên vào văn bản uy nghi này tại phòng làm việc của Tổng thống. Sau đó, văn bản nay được chuyển sang cho Bộ Ngoại giao đế thu thập nốt chữ ký của 22 quốc gia còn lại. Bản cuối cùng phải được ghi lại ở đây. "Tuyên bố chung của các quốc gia: Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ, Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ailen. Liên bang CHXHCN Xô Viết, Trung Quốc, Úc, Bỉ, Canada, Costa Rica, Cuba, Tiệp Khắc, Cộng hòa Dominica, El Salvador, Hy Lạp, Guatemala, Haiti, Honduras, Panama, Ba Lan, Nam Phi và Nam Tư. Các chính phủ ký kết văn bản này: Đã nhất trí một chương trình chung về các mục đích và các nguyên tắc được nêu trong bản Tuyên bố chung của Tổng thống Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ và Thú tướng Liên hiệp vương quốc Anh và Bắc Ailen ngày 14 tháng 8 năm 1941 được gọi là Hiến chương Đại Tây Dương. Tin tưởng rằng một chiến thắng trọn vẹn các quân thù là điều thiết yếu để bảo vệ cuộc sống tự do, độc lập và tự do tín ngưỡng, và để gìn giữ các quyền con người và công lý trên lãnh thổ của mình củng như trên các lãnh thổ khác; và rằng tất cả các quốc gia này giờ dây đã tham gia vào cuộc chiến đấu chung chống lại những thế lực dã man và tàn bạo đang tìm cách thống trị cả thế giới, tuyên bố: 1. Mỗi Chính phủ cam kết tận dụng các nguồn tài lực, quân sự và kinh tế để chống lại các thành viên của Hiệp ước Tay Ba và các nước cùng tham dự dang trong tình trạng có gây chiến tranh với chính phủ đó. 2. Mọi Chính phú cam kết hợp tác với các Chính phú ký kết Tuyên bố này, và không được dình chiến hay thiết lập hòa bình riêng rẽ với các kẻ thù.