Tủ Sách Việt Văn

Phần 4 - Chương 19

Phần 4 - Chương 19: Tháng Mười Ở Matxcơva. Việc dàn xếp với Tổng Thống Roosevelt trong mùa hè để phân công trách nhiệm phụ trách những nước chịu ảnh hưởng bởi những hoạt động của các đạo quân đã khiến chúng tôi mất hơn ba tháng mới đạt được một thỏa thuận. Nhưng khi mùa thu đến gần, mọi việc ở Đông Âu trở nên căng thẳng hơn. Tôi cảm thấy cần có một cuộc gặp riêng với Staline, người mà tôi chưa được gặp lại kể từ hội nghị Teheran, và với con người đó, mặc dù đã xảy ra bi kịch ở Varsovie, tôi vẫn cảm thấy có những mối liên hệ mới kể từ sự mở đầu thắng lợi của "Overlord". Các đạo quân Nga giờ đây đang ép mạnh lên vùng Balkan, còn Rumani và Bulgary đang ở dưới quyền của họ. Chẳng bao lâu nữa, Belgrade sẽ thất thủ, và Hitler đang chiến đấu ngoan cố và tuyệt vọng để giữ lấy Hungary. Vì chiến thắng của Đại Đồng minh chỉ còn là vấn đề thời gian, các tham vọng của Nga hiển nhiên sẽ lớn lên. Chủ nghĩa Cộng sản đã ngẩng đầu lên đằng sau chiến trường Nga đang sấm rền. Nga là Người giao hàng, và Chủ nghĩa Cộng sản là cuốn cẩm nang nó mang tới. Tôi chưa bao giờ cảm thấy rằng mối quan hệ của chúng tôi với Rumani và Bulgary trong quá khứ có thể đòi hỏi bất cứ sự hy sinh đặc biệt nào của chúng tôi. Nhưng số phận của Ba Lan và Hy Lạp đã khiến chúng tôi đau nhói. Vì Ba Lan chúng tôi đã tham gia vào chiến tranh; vì Hy Lạp chúng tôi đã có những nỗ lực đau đớn. cả hai Chính phủ của họ đã sang tị nạn ở Luân Đôn và chúng tôi tự cho mình có trách nhiệm trong việc phục hồi lại đất nước của họ, nếu đó thật sự là những gì nhân dân của họ mong muốn, về cơ bản những tình hình này được Hoa Kỳ chia sẻ, nhưng họ rất chậm chạp trong việc ý thức được sự bùng lên của ảnh hưởng Cộng sản, điều mà trước đây, cũng như về sau, đã là động lực cho cuộc hành quân tiến về phía trước của các đạo quân hùng mạnh được chỉ đạo từ Kremlin. Tôi hy vọng có thể tận dụng được mối quan hệ tốt hơn với người Xô Viết để đạt được những giải pháp thỏa đáng về các vấn đề mới mở ra giữa Đông và Tây. Ngoài các sự kiện to lớn có ảnh hưởng đến toàn bộ Trung Âu, các vấn đề về Tổ chức Thế giới cũng đè nặng lên toàn bộ tâm trí chúng tôi. Một hội nghị kéo dài đã được tổ chức ở Dumbarton Oaks, gần Washington, giữa tháng Tám và tháng Mười, mà ở đó Mỹ, Anh, Liên Xô và Trung Quốc đã đưa ra cái mô hình mà giờ đây đã trở nên quen thuộc đối với việc giữ gìn hòa bình thế giới. Các cuộc thảo luận đã bộc lộ những bất đồng giữa ba đồng minh lớn, tôi sẽ nói tới sau. Kremlin không có ý định gia nhập một trong những tổ chức quốc tế mà trong đó họ sẽ bị thua phiếu một loạt các cường quốc nhỏ, những nước mà mặc dù không thể ảnh hưởng đến tiến trình của cuộc chiến tranh, chắc chắn cũng đòi hỏi qui chế bình đẳng trong chiến thắng. Tôi cảm thấy chắc chắn rằng chúng tôi chỉ có thể đạt được những quyết định tốt đẹp với Nga khi chúng tôi có tình chiến hữu cùng chống một kẻ thù chung như là một mối ràng buộc. Hitler và chủ nghĩa Hitler bị lên án; nhưng sau Hitler là gì? Chúng tôi hạ cánh xuống Matxcova vào buổi chiều ngày 9 tháng Mười và được đón tiếp bởi một nghi lễ đầy đủ và thân mật của Molotov và rất nhiều nhân vật cao cấp quan trọng của Nga. Lần này, chúng tôi được bố trí ở ngay tại Matxcova với toàn bộ sự chăm sóc và tiện nghi thoải mái. Tôi có một căn phòng nhỏ được trang bị một cách hoàn hảo, và Anthony Eden có một căn phòng khác ở gần đó. Chúng tôi rất vui sướng được ăn riêng với nhau và nghỉ ngơi. Mười giờ đêm hôm đó, chúng tôi đã tổ chức cuộc họp quan trọng đầu tiên ở Kremlin. Chỉ có Staline, Molotov, Eden và tôi, cùng với Thiếu tá Birse và Pavlov làm phiên dịch. Mọi người thỏa thuận sẽ mời ngay lập tức Thủ Tướng Ba Lan, ông Romer, Ngoại trưởng, và M. Grabski, một viện sĩ có tuổi với bộ râu bạc, rất quyến rũ và tài năng, đến Matxcova. Vì vậy tôi đã gửi điện cho ông M. Mikolajczyk rằng chúng tôi đang chờ ông và bạn ông đến để thảo luận với Chính phủ Xô Viết và với chúng tôi, cũng như với Ủy ban Ba Lan của Lublin. Tôi nói rõ rằng việc khước từ tham dự vào cuộc đối thoại sẽ dẫn đến một lời từ chối dứt khoát của chúng tôi đối với việc tham vấn và sẽ giải phóng chúng tôi khỏi trách nhiệm về sau đối với Chính phủ Ba Lan ở Luân Đôn. * Đây là thời điểm thích hợp cho công việc, nên tôi nói, "Hãy để chúng tôi thu xếp công việc của mình ở các nước Balkan. Các đạo quân của ông đang ở Rumani và Bulgary. Chúng tôi có các quyền lợi, các phái bộ và cả điệp viên ở đó. Đùng để chúng tôi phải đạt được mục đích của mình bằng những cách nhỏ nhen. Liên quan đến Anh và Nga, ông thấy thế nào về việc sẽ chiếm chín mươi phần trăm ưu thế ở Rumani, còn chúng tôi chiếm chín mươi phần trăm tiếng nói ở Hy Lạp, và ở Nam Tư là 50-50?" Trong khi những điều này đang được dịch, tôi đã viết ra trên một nửa tờ giấy: Hungary 50% - 50% Rumani Nga 90% Các nước khác 10% Hy Lạp Anh 90%(cùng với Hoa Kỳ) Nga 10% Nam Tư 50% - 50% Bulgary Nga 75% Các nước khác 25% Tôi đẩy tờ giấy này sang cho Staline, lúc đó ông đang nghe lời dịch. Có một khoảng ngập ngừng hết sức ngắn.