Tủ Sách Việt Văn

Phần 4 - Chương 23

Phần 4 - Chương 23: Nga Và Ba Lan: Lời Hứa Hẹn Của Xô Viết. Vấn đề Ba Lan đã được bàn bạc ở không ít hơn bảy trong số tám phiên họp toàn thể của Hội Nghị Yalta và một bản tường trình của Liên Hiệp Anh về việc trao đổi nội bộ về chủ đề này giữa Staline, Roosevelt và tôi dài đến gần tám mươi ngàn từ. Được sự trợ giúp của các Ngoại Trưởng của mình và những người dưới quyền họ, cũng là những người đã tổ chức những cuộc tranh cãi căng thẳng và chi tiết ở những cuộc gặp riêng giữa từng nhóm, cuối cùng chúng tôi đã cho ra một tuyên bố giới thiệu cả tương lai hứa hẹn cho thế giới và sự nhất trí giữa chúng tôi về những hành động trong tương lai. Câu chuyện đau lòng này vẫn chưa kết thúc và những sự thật lúc đó chưa được biết đến một cách hoàn hảo, nhưng những gì đưa ra ở đây có thể đóng góp vào việc đánh giá một cách đúng đắn về những nỗ lực của chúng tôi vào hội nghị áp chót của những Hội Nghị thời chiến tranh. Những khó khăn, những vấn đề cũ kỹ còn nhiều và rất cấp bách. Chính phủ Lublin được Xô Viết bảo trợ của Ba Lan, hay chính phủ "Varsovie" như tất cả những người Nga dưới tất cả những cái tên khác nhau thích gọi như thế hơn, nhìn nhận Chính phủ Ba Lan ở Luân Đôn với sự hận thù cay nghiệt. Cảm thấy quan hệ giữa họ ngày càng trở nên tồi tệ, không tốt lên thêm được, từ sau cuộc họp của chúng tôi hồi tháng Mười ở Matxcova, những đội quân Xô Viết đang tràn về dọc theo biên giới Ba Lan và quân đội bí mật của Ba Lan đang bị buộc tội một cách tùy tiện là những kẻ sát hại những người lính Nga và là những phần tử tấn công phá hoại ở khu vực hậu phương và các tuyến đường giao thông. Sự tiếp cận và trao đổi thông tin của họ đối với các cường quốc phương tây đã bị cự tuyệt. Ở Ý và ở Mặt trận phía Tây, 150.000 lính Ba Lan đang dũng cảm chiến đấu để đánh bại các đạo quân Quốc Xã. Họ và những người khác ở nhiều miền khác nhau ở châu Âu đang háo hức trông chờ sự giải phóng đất nước và một cuộc quay trở về tổ quốc sau thời gian lưu đầy tự nguyện mà vẻ vang này. Một cộng đồng lớn những người Ba Lan ở Hoa Kỳ đang lo lắng trông chờ sự giải quyết ổn thỏa của ba Cường quốc. Những vấn đề mà chúng tôi thảo luận có thể được tóm tắt như sau: - Làm sao để xây dựng một Chính phủ Lâm thời duy nhất cho Ba Lan. - Làm sao và khi nào sẽ tổ chức một cuộc bầu cử tự do. - Làm thế nào để ổn định các miền biên giới Ba Lan, cả ở phía đông và phía tây. - Làm sao để giữ vững an toàn cho các vùng hậu phương và những tuyến đường giao thông của các đạo quân Xô Viết đang tiến tới. Ba Lan thật sự đã trở thành một lý do cấp bách nhất thế giới để mở Hội nghị Yalta và được chứng tỏ là một trong những nguyên do lớn nhất có thể dẫn đến sự tan vỡ của Khối Đồng minh. Chính bản thân tôi khẳng định rằng một nước Ba Lan vững mạnh tự do và độc lập là quan trọng nhiều hơn những ranh giới lãnh thổ riêng biệt nào đó. Tôi muốn người Ba Lan được sông tự do và tự quyết định cuộc sống của họ. Chính vì thế mà chúng tôi đã tham gia chiến tranh chống lại quân Đức năm 1939. Cuộc chiến đã gần như cướp đi cuộc đời của chúng tôi, không chỉ với tư cách một đế chế, mà là cả một dân tộc, và khi chúng tôi gặp nhau vào ngày 6 tháng Hai năm 1945, tôi đã đặt vấn đề như sau: Liệu chúng ta có thể không thành lập một Chính phủ hay một công cụ chính phủ cho Ba Lan, mà trông chờ một cuộc bầu cử phổ thông và tự do, nó có thể được mọi người thừa nhận? Một chính phủ như vậy sẽ có thể chuẩn bị cho một cuộc bỏ phiếu tự do của người Ba Lan theo hiến pháp và hệ thống hành chính trong tương lai. Nếu thực hiện được điều này, chúng ta có thể tiến một bước lớn về phía trước hòa bình và sự thịnh vượng trong tương lai của miền Trung Âu. Trong một cuộc tranh luận sau đó, Staline cho rằng ông đã hiểu thái độ của chúng tôi. Đối với người Anh, ông nói, Ba Lan là một vấn đề về niềm tự hào nhưng đối với người Nga đó là vấn đề của cả niềm tự hào và an ninh; tự hào là vì họ đã có những cuộc xung đột với người Ba Lan và họ mong muốn loại ra những nguyên do của những cuộc xung đột như vậy; an ninh là vì Ba Lan giáp với những miền biên giới của Nga, và trong lịch sử Ba Lan đã là một hành lang mà qua đó những kẻ thù của Nga đã đi qua để tấn công nước Nga. Quân Đức đã làm như vậy hai lần trong vòng 30 năm trở lại đây và họ có thể làm như vậy vì Ba Lan rất yếu. Nga muốn Ba Lan là một nước mạnh và có thế lực để họ có thể tự đóng cửa cái hành lang này bằng chính sức lực của mình. Nước Nga không thể để một thế lực bên ngoài đóng của cái hành lang đó. Nó chỉ có thể đóng được lại từ bên trong bởi chính Ba Lan. Đây là một vấn đề, một vấn đề sống còn của nhà nước Xô Viết. Về các miền biên giới của họ, Staline tiếp tục nói rằng Tổng thống đã gọi ý sửa đổi chút ít cho Đường Curzon và rằng Lvov và có thể một so huyện lỵ khác nào đó sẽ được trao về cho Ba Lan, và tôi đã nói rằng đây sẽ là một cử chỉ hào hiệp. Nhưng ông ta chỉ ra rằng không phải người Nga đã phát minh ra Đường Curzon. Đường này đã được Curzon và Clemenceau và những đại diện của Hoa Kỳ vạch ra tại hội nghị năm 1918, mà ở hội nghị đó Nga đã không được mời.