Tủ Sách Việt Văn

Chương 28

Chương 28: Evans. Sau nửa năm trở về trường đại học, Diệp Văn Khiết đảm nhiệm một đề tài quan trọng: thiết kế một đài quan trắc thiên văn vô tuyến cỡ lớn. Không lâu sau, cô và nhóm nghiên cứu đã phải đi khắp nơi chọn đất để xây dựng đài thiên văn. Những suy xét ban đầu chỉ thuần túy mang tính kỹ thuật, khác với quan trắc thiên văn truyền thống, yêu cầu của thiên văn vô tuyến đối với chất lượng bầu khí quyển và độ gây nhiễu từ ánh sáng nhìn thấy được không cao, nhưng phải cố gắng để ngăn ngừa sự gây nhiễu điện từ từ dải sóng ánh sáng không nhìn thấy được. Họ đi rất nhiều nơi, cuối cùng chọn được một địa điểm có môi trường điện từ tốt nhất, đó là một vùng núi hẻo lánh ở Tây Bắc. Núi đất vàng ở đây hầu như không có thảm thực vật, đất màu bị rửa trôi đi tạo nên những rãnh nứt khiến vùng sơn địa nhìn từ xa trông như gương mặt đầy nếp nhăn nheo của người già. Sau khi chọn sơ được vài điểm xây dựng, nhóm đề tài dừng chân nghỉ ngơi bên một thôn làng mà hầu hết nhà dân đều là kiểu nhà hầm bằng đất, đội trưởng đội sản xuất trong làng hình như nhận định Diệp Văn Khiết là người có học vấn, bèn hỏi cô có biết nói tiếng nước ngoài không… Cô hỏi là tiếng nước nào, viên đội trưởng trả lời không biết, nếu nói được tiếng nước ngoài thì để anh ta kêu người gọi Bethune xuống, đội sản xuất có việc muốn thương lượng với anh ta. “Bethune(*)?” Diệp Văn Khiết lấy làm kinh ngạc. (*) Henry Norman Bethune, đảng viên Đảng Cộng Sản Canada, từng tham gia Bát Lộ Quân trong chiến tranh Trung Nhật lần thứ hai. Bethune đã mang y tế hện đại đến vùng nông thôn Trung Quốc và đối xử với người dân bị ốm bằng thái độ như đối với những người lính bị thương. Cống hiến quên mình của ông dành cho nhân dân Trung Quốc đã gây ấn tượng cho Mao Trạch Đông đến nỗi cả thế hệ sinh viên Trung Quốc thời kỳ đó đều được yêu cầu phải học thuộc lòng bài ca tụng của Mao dành cho Bethune. “Bọn tôi cũng không biết tên của gã ngoại quốc ấy, toàn gọi gã như thế thôi.” “Anh ta chữa bệnh cho mọi người à?” “Không, gã ta trồng cây ở sau núi, đã được gần ba năm nay rồi.” “Trồng cây? Làm gì vậy?” “Gã ta bảo là để nuôi chim, một loài chim mà nghe gã nói là sắp tuyệt chủng rồi.” Diệp Văn Khiết và đồng nghiệp đều lấy làm ngạc nhiên, bèn nhờ đội trưởng dẫn họ đi xem thử. Men theo con đường núi lên đến đỉnh một ngọn núi nhỏ, đội trưởng chỉ cho họ xem, hai mắt Diệp Văn Khiết sáng bừng lên… Giữa những ngọn núi đất vàng cằn cỗi này không ngờ lại có một triền núi được phủ kín rừng xanh, tựa như một mảng màu xanh tươi tắn vô ý rơi xuống tấm toan cũ kỹ ngả vàng vậy. Nhóm của Diệp Văn Khiết nhanh chóng trông thấy người nước ngoài đó, ngoài mái tóc vàng đôi mắt xanh và bộ đồ vải bò đã cũ rích trên người, trông anh ta cũng chẳng khác gì những nông dân đã lao động suốt đời, thậm chí cả da dẻ anh ta cũng bị phơi nắng trở nên đen sạm giống như người dân bản địa. Anh ta dường như không hứng thú lắm với người đến thăm, tự giới thiệu mình là Mike Evans, tuy không nói rõ quốc tịch, nhưng tiếng anh của anh ta có khẩu âm Mỹ rất rõ rệt. Anh ta sống trong căn nhà đất hai gian đơn sơ cạnh khu rừng, trong nhà chất đầy các loại công cụ để trồng cây: cuốc, xẻng sắt, cưa để cắt tỉa cành cây, toàn là loại thô kệch sản xuất ở địa phương. Bụi cát vùng Tây Bắc phủ kín cả chiếc giường sơ sài và mấy món đồ nhà bếp đơn giản, trên giường chất rất nhiều sách vở, hầu hết là sách sinh vật học, Diệp Văn Khiết chú ý thấy có cuốn Giải phóng động vật của Peter Singer. Món đồ hiện đại duy nhất có thể thấy ở đây chính là một chiếc radio nhỏ, pin tiểu bên trong đã dùng kiệt, nối với một cục pin đại ở bên ngoài, còn cả một chiếc ống nhòm cũ nữa. Evans nói, rất xin lỗi vì không thể mời họ uống gì, cà phê đã hết từ lâu, nước thì có nhưng anh ta lại chỉ còn mỗi một cái cốc. “Rốt cuộc anh làm gì ở đây vậy?” Một đồng nghiệp của Diệp Văn Khiết hỏi. “Làm Chúa cứu thế.” “Cứu… cứu người bản địa ư? Hoàn cảnh sinh thái nơi này đúng là…” “Các người sao ai cũng như ai vậy?!” Evans đột nhiên đùng đùng nổi giận, “Chẳng lẽ chỉ cứu vớt con người thì mới được gọi là Chúa cứu thế hay sao, còn cứu vớt các loài khác thì là chuyện nhỏ nhặt? Ai đã ban cho loài người cái địa vị tôn quý ấy? Không, con người không cần Chúa cứu thế, sự thực là hiện nay họ đã sống tốt hơn những gì họ xứng đáng được hưởng nhiều lắm rồi.” “Nghe nói anh đang cứu một loài chim?” “Đúng thế, một loài chim én, là một á chủng của én nâu Tây Bắc, tên khoa học rất dài, tôi không nói ra đây làm gì. Hằng năm, cứ đến mùa xuân, khi bọn chúng men theo tuyến đường cố định đã hình thành từ thời viễn cổ từ phương Nam trở về, chúng chỉ biết coi vùng này làm điểm đến của mình, nhưng thảm thực vật nơi này mỗi năm lại biến mất một phần, lũ chim không tìm đâu được rừng cây để xây tổ và sinh sống nữa. Khi tôi phát hiện ra chúng ở đây, số lượng của loài này chỉ còn chưa đến mười nghìn cá thể, cứ tiếp tục như vậy trong vòng năm năm loài chim én này sẽ bị tuyệt chủng.