Con Ve Sầu
Giới thiệu
Con Ve Sầu của Tường Hùng là một tiểu thuyết thử nghiệm, lời giới thiệu ở đầu sách nói rõ: một nhân vật bước ra từ tiểu thuyết để đi tìm bản thể của mình, đi tìm tác giả, tưởng tượng lại tình yêu với người đã viết ra mình, rồi viết ngược lại câu chuyện đã được viết. Nhân vật "tôi", có khi mang tên Đởm, đứng giữa hai tấm gương và nhân lên thành nhiều hóa thân.
Mở đầu, Oanh, nữ tác giả, dẫn "tôi" tới nhà xuất bản để cầm cuốn sách vừa in còn thơm mùi mực. Từ đó các lớp truyện chồng lên nhau: những đêm nhảy ở Thủy Tạ, chiếc Vespa chở ba người, cô em họ Mây khoác áo măng tô đen ngoài áo dài lụa Hà Đông, anh hề Chuân vẽ lông mày sáu lần trước gương.
Cấu trúc xoay vòng như đèn kéo quân, chương nào cũng có thể là mở đầu hay kết thúc. Nhưng văn lại trong sáng, giàu cảm giác, nên dù có lạc đường giữa truyện và truyện trong truyện, người đọc vẫn có cái thú riêng.
Lời tựa
Tường Hùng đặt cho cuốn sách của mình một yêu cầu khắt khe: nhân vật phải tự nghi ngờ sự tồn tại của chính mình. "Con Ve Sầu" vì thế là một tiểu thuyết về ranh giới, giữa người viết và người được viết, giữa điều đã xảy ra và điều chỉ được tưởng tượng, và những lần ranh giới ấy bị xóa nhòa.
Ở nhiều tiểu thuyết thử nghiệm, ý tưởng đi trước và cảm xúc theo sau một cách miễn cưỡng. Ở đây thì ngược lại. Những trang đẹp nhất của cuốn sách là những khoảnh khắc rất đời thường, một chuyến xe điện, một khoảng cách vài ly giữa hai đầu gối, nơi người kể tự nhận ra rằng mơ ước và thực tại chưa bao giờ tách bạch: "Có những giấc mơ đẹp, hay giấc ác mộng, có những chuyện nên thơ, hay là đầy hãi hùng, tất cả đều có thể biến thành sự thực và nhiều khi sự thực còn vượt nhiều tưởng tượng dù là tưởng tượng không bờ bến." Câu văn dài, rủ rỉ như một tiếng thở, và nó nói gọn cái triết lý của cả cuốn sách mà không cần đến thuật ngữ nào.
Đừng cố dựng lại một cốt truyện tuyến tính. Hãy đọc như đi dạo trong một ngôi nhà nhiều cửa, chấp nhận lạc, và để ý những hình ảnh lặp lại: tấm gương, con ve, những bản sao của Đởm và Mây.
Văn chương Việt ít có những cuốn sách chơi với hình thức một cách nghiêm túc đến thế. Ngay cả khi người đọc không đồng ý với mọi thể nghiệm, cuốn sách vẫn để lại một cảm giác lạ và bền: rằng mỗi chúng ta cũng ít nhiều là nhân vật đang đi tìm người đã viết ra mình.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026