Cuốn Sổ Lớn
Giới thiệu
Cuốn Sổ Lớn (Le Grand Cahier, 1986) là tiểu thuyết đầu tay của Agota Kristof, nhà văn gốc Hungary viết bằng tiếng Pháp, và là phần mở đầu của bộ ba nổi tiếng về hai anh em sinh đôi. Bản tiếng Việt do Hoàng Ngọc Tuấn chuyển ngữ.
Giữa chiến tranh, người mẹ đưa hai cậu con trai từ Phố Lớn đang bị dội bom về Phố Nhỏ gửi cho bà ngoại, một bà già bẩn thỉu, keo kiệt, người đã mười năm không gặp con gái. Bị bỏ lại trong một thế giới đói khát và tàn nhẫn, hai anh em tự rèn luyện mình: tập chịu đau, tập chịu đói, tập không xúc động trước lời nguyền rủa, và ghi tất cả vào một cuốn sổ lớn.
Điểm đặc biệt của cuốn sách là cách viết: câu ngắn, giọng "chúng tôi" lạnh tanh, chỉ ghi những điều có thật, không một tính từ cảm xúc. Chính sự kiệm lời ấy làm cho những gì được kể trở nên dữ dội. Đây là cuốn sách có những trang khó đọc, nhưng cũng là một trong những tiểu thuyết về chiến tranh độc đáo nhất của văn học châu Âu nửa sau thế kỷ hai mươi.
Lời tựa
Agota Kristof buộc người đọc làm một việc khó chịu: tự mình phán xét, vì sách không phán xét giùm ai. "Cuốn Sổ Lớn" là bản ghi chép của hai đứa trẻ đã tự đặt cho mình một luật lệ, chỉ viết những gì có thật, và vì thế mọi cảm xúc, mọi đánh giá về cái thiện, cái ác đều bị đẩy hết sang phía người cầm sách.
Cách viết ấy làm cho chiến tranh hiện ra không qua những trận đánh mà qua những gì nó làm biến dạng con người: một bà ngoại keo kiệt, một người mẹ bất lực, những người lớn cãi nhau trong hầm trú ẩn. Giữa cuộc cãi vã dữ dội ấy, câu nói đáng nhớ nhất lại đến từ một ông già, ngắn đến mức gần như vô nghĩa nếu đứng một mình: "Không ai muốn cuộc chiến này. Không ai cả, không ai cả." Hai đứa trẻ chép lại không thêm bớt. Chính sự trung thực tàn nhẫn ấy khiến câu nói vang lên như một bản cáo trạng.
Khi đọc, hãy chú ý những gì hai anh em không viết ra. Cuốn sổ là cái cách chúng tự bảo vệ mình, và những khoảng trống trong đó, những điều chúng chọn im lặng, nói về chúng nhiều hơn mọi lời tự sự.
Cuốn sách không dễ chịu, nhưng nó trung thực theo một cách hiếm có. Nó nhắc rằng trẻ em trong chiến tranh chẳng phải chỉ để thương xót; chúng là những con người buộc phải tự chế tạo ra đạo đức của mình từ đống đổ nát, và có khi thứ đạo đức ấy khiến người lớn phải rùng mình.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Chương 1
- Chương 2
- Chương 3
- Chương 4
- Chương 5
- Chương 6
- Chương 7
- Chương 8
- Chương 9
- Chương 10
- Chương 11
- Chương 12
- Chương 13
- Chương 14
- Chương 15
- Chương 16
- Chương 17
- Chương 18
- Chương 19
- Chương 20
- Chương 21
- Chương 22
- Chương 23
- Chương 24
- Chương 25
- Chương 26
- Chương 27
- Chương 28
- Chương 29
- Chương 30
- Chương 31
- Chương 32
- Chương 33
- Chương 34
- Chương 35
- Chương 36
- Chương 37
- Chương 38
- Chương 39
- Chương 40
- Chương 41
- Chương 42
- Chương 43
- Chương 44
- Chương 45
- Chương 46
- Chương 47
- Chương 48
- Chương 49
- Chương 5o
- Chương 51
- Chương 52
- Chương 53
- Chương 54
- Chương 55
- Chương 56
- Chương 57
- Chương 58
- Chương 59
- Chương 60
- Chương Kết