Tất Cả Các Dòng Sông Đều Chảy
Giới thiệu
Tất Cả Các Dòng Sông Đều Chảy (All the Rivers Run) là tiểu thuyết nổi tiếng nhất của nữ văn sĩ Úc Nancy Cato, từng được dựng thành phim truyền hình nhiều tập quen thuộc với khán giả Việt Nam. Bản dịch tiếng Việt do Trương Võ Anh Giang và Anh Trần thực hiện.
Nhân vật trung tâm là Philadelphia Gordon, cô gái mồ côi được dì dượng nuôi lớn bên bờ sông Murray, miền nam nước Úc. Cô lớn lên cùng những chuyến tàu hơi nước, những buổi vũ hội đầu đời khi một chàng trai bảnh bao bảo mắt cô xanh hơn cả hoa lưu ly cài trên ngực, những rung động đầu tiên với người anh họ Adam, và cả những mất mát đến quá sớm. Về sau, Philadelphia trở thành họa sĩ và là nữ thuyền trưởng hiếm hoi trên dòng sông, đời cô gắn với nhịp nước Murray và Darling từ thuở hoa niên đến lúc về già.
Sách mở đầu bằng đường đi của một dòng nước nhỏ chảy dưới tuyết trên dãy Alp nước Úc, lớn dần thành con sông rộng. Văn Nancy Cato chuẩn xác, chú ý cảnh vật và đời sống những năm đầu thế kỷ XX, kể chậm rãi như chính dòng sông.
Lời tựa
Nếu phải chọn một chữ để nói về "Tất Cả Các Dòng Sông Đều Chảy", chữ ấy là thời gian. Nancy Cato không viết một chuyện tình hay một tiểu sử, bà viết về cách một đời người bị dòng thời gian bào mòn, bồi đắp và đổi hướng, giống hệt con sông Murray mà nhân vật của bà đã sống bên cạnh.
Ngay ở những chương tuổi trẻ, khi mọi thứ còn tươi sáng, tác giả đã cài vào đó một cái bóng. Delie và người anh họ đứng bên bờ sông, chung một nỗi buồn tuổi mới lớn, và người kể dừng lại một nhịp để nhìn họ từ xa: "Họ không ý thức gì về bức tranh mà họ đã tạo ra, bức tranh của tuổi trẻ trên bờ sông đang chảy." Câu văn ấy là một lời dự báo nhẹ nhàng. Những người trẻ không bao giờ thấy được khoảnh khắc của mình, chỉ người kể, đứng ở cuối dòng thời gian, mới thấy.
Cuốn sách đọc chậm thì hay hơn. Những trang tả tàu hơi nước, mùa lũ, rừng bạch đàn có thể tưởng là chậm, nhưng chính chúng làm nên cái nền để mỗi biến cố trong đời Delie mang trọn sức nặng. Người từng xem bộ phim truyền hình sẽ thấy ở bản sách những chiều sâu nội tâm mà màn ảnh khó chuyển tải.
Điều cuốn tiểu thuyết giữ lại là một hình mẫu phụ nữ hiếm thấy ở thời ấy: một người tự chọn nghề, tự chọn đường, không đòi đời phải công bằng với mình. Nó cũng nhắc người đọc hôm nay rằng mọi mất mát rồi cũng hòa vào một cái gì lớn hơn, như nước sông rồi cũng ra biển.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026