Ai Người Tri Âm
Giới thiệu
"Trước hết, tôi muốn minh xác vị thế của mình." Người kể chuyện trong Ai Người Tri Âm của Lã Mộng Thường mở đầu như một lời khai lý lịch: một thanh niên "nam giới đúng nghĩa", có trái tim mềm từ thuở ấu thơ, luôn ngóng theo một bóng hồng mà lại tự thấy mình không có số đào hoa. Anh kể về tình yêu với mẹ mà chẳng bao giờ dám nói thành lời, về ông thầy lớp hai có gương mặt hao hao giống mẹ, rồi đến năm đệ ngũ thì lần đầu nhận ra sức hút "phê" hơn của một đứa con gái.
Cuốn sách đi theo dòng tự thuật ấy qua những mối tình, những lần ngẩn ngơ "như bị quỷ ám, ma đùa", nhưng nhanh chóng mở rộng thành những trăn trở lớn hơn: hạnh phúc là gì, có hạnh phúc vĩnh cửu không, vì sao có người chối bỏ niềm vui trước mắt để đi tìm điều xa hơn. Ở những chương sau, người kể còn tranh luận thẳng thắn về Thiên Chúa, về hỏa ngục, về giới hạn của lòng thương.
Lã Mộng Thường viết bằng câu văn dài, nhiều mệnh đề, hóm hỉnh khi tự giễu và nghiêm trang khi suy tưởng, gần với một cuốn tự sự triết lý hơn là truyện tình thông thường.
Lời tựa
Nhan đề "Ai Người Tri Âm" gợi chuyện tình, và đúng là cuốn sách bắt đầu bằng những rung động trai gái. Nhưng càng đi sâu, người ta càng thấy Lã Mộng Thường đang tìm một kiểu tri âm khác: một người, hay một niềm tin, có thể trả lời những câu hỏi mà tình yêu không giải quyết được.
Người kể không nói những điều cao xa bằng giọng giảng đạo. Anh hoài nghi, cãi lý, tự chất vấn, và không ngại để lộ sự mù mờ của chính mình. Có một đoạn anh đứng giữa hai ngả, chưa tin nổi mà cũng không đành phủ nhận: "Nghĩ thì nghĩ vậy nhưng chả lẽ qua bao thế kỷ với muôn người chỉ tin tưởng vào một mớ lý thuyết rỗng không?" Câu hỏi ấy không dành riêng cho một tôn giáo nào; nó là nỗi băn khoăn của một người trẻ muốn tin bằng hiểu biết chứ không bằng thói quen. Chính sự lưỡng lự đó làm phần suy tưởng của cuốn sách trở nên thật.
Hai nửa của cuốn sách khác nhau khá xa: một bên hóm hỉnh, tự giễu khi kể chuyện yêu đương, một bên dày đặc trích dẫn và lập luận. Người đọc không nên coi nửa sau là lạc đề. Chính những thất vọng trong tình cảm đã đẩy người kể sang câu hỏi lớn hơn về hạnh phúc và niềm tin.
Đây không phải cuốn sách dễ đọc, và cũng không cố làm vừa lòng ai. Thứ nó mang lại là sự trung thực của một người dám nói ra những ngờ vực của mình, và tin rằng ở đâu đó có người đồng điệu sẽ hiểu.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026