Luật Đời & Cha Con
Giới thiệu
Ngôi nhà hai tầng giữa phố cũ, vốn của một quan chức thời thuộc Pháp, hàng rào phủ hoa tiên đỏ tía như những hạt máu nhỏ. Chủ nhân là ông Hòe, một cán bộ quen lên lớp giảng nghị quyết, sống nguyên tắc đến mức cổng sắt bao năm vẫn nguyên vẹn. Thế mà hôm nay ông lại bị bà vợ mắng cho một trận: chờ nghị quyết thành chính sách, chính sách thành nghị định thì "có mà ăn cám". Bà đã nghe ngóng, đã tính trước, chỉ có ông là cứ lần khân.
Luật Đời & Cha Con của Nguyễn Bắc Sơn là một tiểu thuyết dài về đời sống quan chức và gia đình trong buổi đất nước đổi thay, khi cả thành phố như một công trường xây dựng khổng lồ. Ở đó, chuyện đề bạt cán bộ phụ thuộc vào những phong bì kẹp trong bộ sách giáo khoa tặng cháu ngoại thủ trưởng; chuyện chia lô đất được mua đi bán lại cho "các vị có máu mặt"; chuyện một tờ báo bị yêu cầu ngừng đưa tin và một tổng biên tập nhất định hỏi lại vì lý do gì.
Ngòi bút Nguyễn Bắc Sơn tỉ mỉ, đầy chi tiết thực tế, đối thoại sắc và giọng trào lộng kín đáo. Cái "luật đời" trong tên sách là quy tắc ngầm của bộ máy, và cũng là sự va chạm giữa những thế hệ trong cùng một mái nhà.
Lời tựa
Chữ "Cha Con" trong tên sách nặng hơn người ta tưởng. "Luật Đời & Cha Con" viết về bộ máy và những quy tắc ngầm của nó, nhưng chỗ sâu nhất của tiểu thuyết lại là khoảng cách giữa một người cha cả đời tin vào nguyên tắc và người con trai đã bước sang một thế giới mà nguyên tắc ấy không còn đứng vững.
Đại không phải đứa con phản nghịch. Anh từng là người chỉ huy trong quân ngũ, hiểu và quý những gì cha mình tôn thờ. Vì thế, khi phải nói với ông một quyết định khiến ông chết lặng, cái khó của anh không nằm ở lý lẽ mà ở tình thương: "Biết thế chả nói cho xong. Nhưng làm sao không nói được một việc như thế với ông, không phải chỉ là cha đẻ mà còn là một người cha tinh thần mà anh không thể không xưng tội, không thể giấu giếm điều gì." Hai chữ "xưng tội" cho thấy Nguyễn Bắc Sơn không viết một cuộc đấu lý giữa hai thế hệ. Ông viết về một mối ràng buộc mà cả cha lẫn con đều không muốn làm tổn thương.
Trong lúc theo dõi những màn chạy chọt, chia đất, phong bì, xin đừng bỏ qua những bữa cơm nhà ông Hoè. Những bữa ăn im lặng, những cái nhíu mày, những lời cãi cọ của bà Phụng mới là chỗ tác giả đo được sức nặng của thời cuộc lên từng con người.
Cuốn sách ghi lại một giai đoạn chuyển mình mà nhiều gia đình Việt đã trải qua, khi niềm tin cũ chưa kịp nhường chỗ cho niềm tin mới. Nó không phán xét ai đúng ai sai, chỉ cho thấy người ta đã thương nhau thế nào trong lúc bất đồng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026