Lụa
Tóm tắt nội dung
Trong bóng tối phòng tắm, một người phụ nữ không rõ mặt chạm vào Hervé Joncour và đặt vào tay anh một mảnh giấy có chữ Nhật. Anh không đọc được nó.
Năm 1861, dịch bệnh làm hỏng trứng tằm khắp châu Âu. Hervé, 32 tuổi, sống ở Lavilledieu cùng vợ là Hélène, nghe theo ý của Baldabiou mà một mình đi Nhật mua trứng tằm, vì nước ấy hai trăm năm không ai vào được nên chưa có dịch. Ở làng của Nguyên Mộc, anh gặp đôi mắt một cô gái trẻ, và từ đó mỗi chuyến đi là một lần anh kéo mình xa vợ hơn. Anh nói với Hélène "Anh sẽ yêu em mãi mãi", nhưng vẫn lên đường lần thứ tư, và lần này làng cháy thành tro, thằng nhỏ dẫn đường bị treo cổ bên đường.
Cuốn sách chia thành 65 đoản khúc, câu chữ tiết chế như thứ "âm nhạc trắng" của Baricco. Nỗi đau trong đó đến rất khẽ: một chữ Hélas khắc trên bia mộ, một chiếc nhẫn hoa xanh, một lá thư tình mà người viết hóa ra lại là người vợ ở nhà. Hervé sống thêm hai mươi ba năm, ngồi bên hồ ngắm sóng gió, như một đời lụa mong manh, chỉ chực đứt mà vẫn óng lên.
Hỏi đáp về sách
Cuốn Lụa của Alessandro Baricco kể về điều gì?
Lụa của Alessandro Baricco kể về Hervé Joncour, người đàn ông 32 tuổi ở Lavilledieu. Năm 1861, dịch bệnh làm hỏng trứng tằm khắp châu Âu, anh phải một mình sang Nhật mua trứng tằm để cứu nghề tơ lụa. Ở đó anh gặp ánh mắt một cô gái trẻ, và chuyến đi để kiếm sống dần thành một mối tình không thể gọi tên.
Ai là các nhân vật chính trong Lụa?
Nhân vật chính của Lụa là Hervé Joncour, sống ở Lavilledieu cùng vợ là Hélène, hai người không có con. Baldabiou là người đưa ra ý tưởng mua trứng tằm từ Nhật Bản, vì ông khẳng định nước Nhật không có bệnh dịch. Nguyên Mộc là người quyền lực ở phía Nhật, còn Bạch nương là người đọc giúp những lá thư viết bằng chữ Nhật.
Câu chuyện Lụa diễn ra ở đâu và vào thời gian nào?
Truyện mở đầu năm 1861 ở Lavilledieu, khi dịch bệnh làm hỏng trứng tằm khắp châu Âu. Hervé Joncour đi Nhật nhiều lần, lần thứ tư lên đường ngày 10 tháng mười năm 1864. Sau đó anh về sống ở Lavilledieu; Hélène mất năm 1874, và anh sống thêm hai mươi ba năm nữa.
Chuyến đi Nhật cuối cùng của Hervé Joncour kết thúc ra sao?
Ở chuyến đi cuối, Hervé Joncour thấy làng của Nguyên Mộc bị thiêu rụi, rồi theo một thằng nhỏ vào rừng. Thằng nhỏ bị treo cổ vì chính nó là bức thư tình, trái luật Nhật, và Nguyên Mộc bảo anh đừng bao giờ quay lại. Mười sáu hộp trứng tằm anh mang về đều chết ở Eberfeld, và anh xây công viên để cứu làng khỏi đói.
Bức thư tình trong Lụa hóa ra do ai viết, và truyện khép lại thế nào?
Bạch nương đọc bức thư tình bằng chữ Nhật cho Hervé Joncour nghe, rồi tiết lộ chính Hélène đã viết thư và nhờ nàng chép lại bằng tiếng Nhật. Hélène mất năm 1874 vì sốt não, bia mộ chỉ khắc một chữ Hélas. Sau khi nghe sự thật, Hervé nói lời vĩnh biệt, sống thêm hai mươi ba năm và kể chuyện du hành cho dân làng nghe.
Lụa hợp với kiểu độc giả nào và có cách viết ra sao?
Lụa hợp với người thích tiểu thuyết ngắn, tiết chế và nhiều khoảng lặng. Baricco chia truyện thành 65 đoản khúc và gọi nó là truyện có "âm nhạc trắng". Cuốn sách được xuất bản ở Milan năm 1996, và đọc nhanh vẫn để lại dư vị về một đời mong manh như lụa.
Giới thiệu
Lụa (Seta) là tiểu thuyết ngắn của nhà văn Ý Alessandro Baricco, xuất bản ở Milan năm 1996 và nhanh chóng được dịch ra nhiều thứ tiếng. Bản tiếng Việt là bản chuyển ngữ của Quế Sơn. Lời giới thiệu ở đầu sách cho biết Baricco sinh năm 1958 ở Turin, đã thành danh với Castelli di rabbia và Oceano Mare.
Năm 1861, khi dịch bệnh đã làm hỏng các nguồn trứng tằm khắp châu Âu, Hervé Joncour, một người đàn ông ở thị trấn Lavilledieu nước Pháp, được ông Baldabiou cử đi sang Nhật, khi ấy còn đóng cửa với người ngoại quốc, để mua trứng tằm. Anh vượt qua Siberia, qua núi Oural, đi rồi về bốn lần. Lúc đầu là vì tiền, về sau thì không hẳn: ở bên kia thế giới có một người phụ nữ mà anh không nói được với nàng một lời.
Truyện được chia thành 65 đoản khúc ngắn, viết với một sự tiết chế hiếm có, gần như không có chữ thừa; tác giả gọi nó là một truyện có "âm nhạc trắng", dịu dàng và chậm rãi.
Lời tựa
Ít cuốn sách nào nói nhiều về đam mê mà dùng ít chữ như "Lụa". Alessandro Baricco viết một chuyện tình gần như không có lời thoại giữa hai người yêu nhau, và chính sự vắng mặt ấy trở thành nội dung. Thứ Hervé Joncour theo đuổi qua nửa vòng trái đất không phải một người đàn bà, mà là một khả năng chưa bao giờ thành hình.
Baricco không giải thích cảm xúc của nhân vật; ông để nó tự kết tinh trong vài câu ngắn, như khi Hervé cuối cùng kể lại tất cả cho người bạn già Baldabiou và tóm lại nỗi đau của mình: "Chết vì luyến tiếc não nùng một cái gì mà ta chưa bao giờ sống qua." Câu ấy đứng một mình giữa trang giấy, không cần thêm lời bình. Nỗi nhớ một điều chưa từng xảy ra là thứ không thể chữa, vì không có gì để quên.
Hãy đọc chậm và để ý những câu được lặp lại gần như y nguyên ở những đoạn cách xa nhau, như câu tả đôi mắt người con gái trở đi trở lại ở những thời điểm khác nhau của câu chuyện. Sự lặp lại ấy là nhịp của cuốn sách, giống những chuyến đi cứ thế quay vòng qua Siberia, qua núi Oural.
Một cuốn sách đọc trong một buổi chiều nhưng có thể đi theo người ta rất lâu. Nó nhắc rằng đời người được làm nên từ cả những điều ta đã sống lẫn những điều ta chỉ thoáng chạm vào, và đôi khi thứ thứ hai mới khiến ta day dứt hơn cả.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026