Mặt Thật
Giới thiệu
Mặt Thật là tập hồi ký chính trị của Bùi Tín, bút danh Thành Tín, nguyên đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam, nguyên Phó Tổng biên tập báo Nhân Dân và Trưởng ban biên tập báo Nhân Dân Chủ Nhật. Theo lời nhà xuất bản in ở đầu sách, ông sinh năm 1927, sang Pháp tháng 9 năm 1990, và hai tháng sau công bố bản "Kiến nghị của một công dân" kêu gọi đổi mới chính trị. Bản kiến nghị được đài BBC phát về Việt Nam qua nhiều cuộc phỏng vấn, và ông bị khai trừ khỏi Đảng.
Sách gồm nhiều chương ngắn, kết hợp hồi tưởng cá nhân của một người từng gắn bó lâu năm với bộ máy, những ghi nhận về các nhân vật lãnh đạo, về đời sống báo chí, giới trí thức, và những phân tích về cơ chế quyền lực, về tầng lớp đặc quyền đặc lợi. Tác giả cũng nhắc đến các tranh luận trong cộng đồng hải ngoại quanh trường hợp của chính ông.
Đây là một văn bản mang quan điểm cá nhân rõ rệt, gây nhiều tranh cãi từ khi ra đời. Người đọc nên tiếp cận nó như một tư liệu hồi ký: lời kể của một người trong cuộc về những gì ông đã chứng kiến và cách ông lý giải chúng.
Lời tựa
Một cuốn hồi ký chính trị đáng đọc hay không ít khi nằm ở chỗ người viết có hoàn toàn đúng, mà ở chỗ họ đã đứng gần sự việc đến đâu và có dám kể lại điều mình thấy. "Mặt Thật" là lời của một người từng ở bên trong bộ máy suốt nhiều chục năm, nay quay lại xét những điều mình từng tin, và sức nặng của nó đến từ chính vị trí ấy.
Bùi Tín không chỉ kể chuyện mắt thấy tai nghe. Ông lục lại tư liệu, dẫn thư từ của các bậc tiền bối, đặt hiện tại cạnh những lựa chọn từ đầu thế kỷ. Có đoạn ông chép lại thư của Phan Châu Trinh gửi một người đồng hương trẻ tuổi ở Pháp, lời của một nhà nho tự biết mình đã già trước thời cuộc: "Tôi tự ví tôi ngày nay như con ngựa đã hết nước tế". Dẫn một tiếng nói như vậy, tác giả ngầm đặt câu hỏi về những ngả đường lịch sử đã chọn và những ngả đã bị bỏ qua.
Người đọc nên giữ tinh thần tỉnh táo khi lật từng chương. Đây là văn bản mang quan điểm rõ rệt, viết trong một hoàn cảnh cá nhân đặc biệt; có những nhận định cần được đối chiếu với các nguồn khác, có những chi tiết chỉ người trong cuộc mới biết. Hãy đọc nó như đọc một lời khai, chăm chú mà không buông sự phán đoán của mình.
Dù đồng tình hay không, cuốn sách vẫn là một tư liệu đáng tham khảo cho ai muốn hiểu những tranh luận quanh giai đoạn cuối thập niên tám mươi, đầu thập niên chín mươi. Nó nhắc rằng lịch sử không chỉ được viết bằng văn kiện, mà còn bằng những lần tự vấn của từng con người.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Lời Nhà Xuất Bản
- Lời Mở Đầu
- Phần Một
- Kẻ Cơ Hội Lớn Nhất Của Hành Tinh Xin Chào Ngài?
- Ám Ảnh Có Thật
- Các Tây Nhiều Râu
- Các Mác Và Chủ Nghĩa Mác
- Lênin, Ông Ở Nước Nga
- Mặt Trời Lên, Mặt Trời Lặn
- Chia Theo Tỷ Lệ Anh Em
- Sự Kiện Siam Reap
- Đảng Vĩ Đại Ngay Cả Trong Sai Lầm?
- Từ Quả Bom Ở Moscou
- Cuộc Xuất Hành Bí Mật
- Bài Toán Của "Anh Nhân"
- Những Tay Phá Phách
- Tha Thiết Xin Được... Chết?
- Ba Nhân Vật Vắng Bóng
- Bức Thư Của Ông Phan Chu Trinh
- Cỗ Máy Nghiền: Những Câu Hỏi Còn Nóng Hổi
- Phần Hai
- Xí Xóa Ư
- Vụ Án 48 Năm Trước
- Một Thời Kỳ Hấp Dẫn Đối Với Các Nhà Sử Học
- Từ Những Cách Yêu Nước Khác Nhau
- Đoàn Kết Và Hòa Giải Hòa Hợp
- Dưới Đáy Giếng
- Những Nỗi Lo
- Cái Sợ
- Các Bạn Văn Nghệ Và Các Quan Văn Nghệ
- Mảng Tường Đen Và Chiếc Áo Cất Bông Sờn
- Nỗi Sợ Thuyên Giảm
- Điều Khác Trước: Không Còn Tệ Đánh Hôi
- Trốn Nợ
- Quả Lê Có Chất Độc
- Đánh Tráo Lương Tâm
- Ông Tướng Nông Dân
- Vụ Tàn Sát Ở Huế
- Thời Của Các Ông Tướng Địa Phương
- Nhà Quân Sự Sáng Tạo Và Kẻ A Tòng
- Xích Tay Đất Thủ Rồi Thách Đấu?
- Những Người Gác Cổng Cần Mẫn
- Tôn Ty Trật Tự Cho Những Xác Chết
- Một Cụ Già 50 Tuổi
- Chú Rể Ở Tuổi 62
- Bề Rộng Của Nỗi Khổ Đau
- Cung Cách Ra Một Quyết Định
- Ngành Bảo Vệ Trong Quân Đội Nhân Dân
- Từ Bộ Trưởng Trở Xuống Ăn Phải Quả Lừa
- Hồ Sơ Vàng Và Máu
- Phần Ba
- Sự Hình Thành Của Một Tầng Lớp Mới Ở Việt Nam
- Tầng Lớp Của Những Người Cầm Quyền
- Từ 6 Ki Lô Đến...200 Gam
- Gấp 7 Hay Gấp Trăm?
- Những Khoản Nhuận Bút Đồ Sộ
- Nhà Cửa: Một Vấn Đề Nổi Cộm Lớn Nhất
- Những Chuyến Xuất Ngoại
- Những Chức Quyền Suốt Đời
- Các Cô Cậu 5
- Những Thanh Niên Của Thời Thế
- Một Tầng Lớp Không Có Tương Lai
- Phần Bốn
- Có Khủng Hoảng Chính Trị Không?
- Dân Chủ Và Hỗn Loạn?
- Bài Học Nóng Hổi Từ Cam Bốt
- Ban Ơn Và Đòi Lại
- Thế Kẹt Của Những Người Bảo Thủ
- Lực Lượng Dân Chủ
- Lực Lượng Dân Chủ Ở Hải Ngoại
- Hừng Đông Đang Lên
- Theo Kịch Bản Nào?