Những Dải Trắng Trên Nền Đen
Giới thiệu
Những Dải Trắng Trên Nền Đen là tác phẩm đầu tay của Ruben David Gonzalez Gallego, viết bằng tiếng Nga, đến với bạn đọc Việt qua bản dịch của Phương Hoài. Theo lời nhà xuất bản ở đầu sách, Ruben sinh năm 1968, là cháu ngoại của Ignacio Gallego, tổng bí thư đảng cộng sản Tây Ban Nha. Mẹ anh sinh đôi ở Moskva, một đứa mất ngay, đứa còn lại bị liệt não bẩm sinh. Sau một cơn bệnh, người mẹ được báo tin con đã chết, trong khi thật ra cậu bé bị đưa vào cô nhi viện dành cho trẻ tàn tật.
Cuốn sách là những trang ghi lại cuộc sống ở các cô nhi viện và bệnh viện ấy, nơi hai thìa cháo kiều mạch đã là đặc sản, nơi trẻ tàn tật bị quở rằng chúng đang ăn tranh phần của các phi công vũ trụ. Tác phẩm được viết dưới dạng một chuỗi truyện ngắn với những nhan đề như "Anh hùng", "Lưỡi lê", "Những ước mơ", "Cái ăn", "Bà bảo mẫu", mỗi truyện là một mảnh đời có thật.
Năm 2003, cuốn sách được trao giải Booker Nga. Văn Ruben ngắn gọn, khô khốc, không than vãn, thậm chí có lúc hóm hỉnh, và chính vì thế càng ám ảnh.
Lời tựa
Lẽ ra đây phải là một cuốn sách đầy nước mắt, vậy mà Ruben Gallego viết nó gần như không rơi một giọt nào. Sức nặng của "Những Dải Trắng Trên Nền Đen" nằm chính ở sự kiềm chế ấy: người kể đã chịu đựng quá nhiều để còn cần đến những lời than.
Mỗi mẩu chuyện ngắn là một căn phòng trong cùng một ngôi nhà lớn của sự thờ ơ. Trẻ em tàn tật học cách mặc cả với người lớn, học cách để cho đối phương một lối lùi, học cách giữ lấy chút phẩm giá bằng trí thông minh vì thân thể chẳng giúp được gì. Thỉnh thoảng, giữa những dòng tỉnh táo ấy, một câu rất ngắn bỗng làm người đọc lặng đi. Sau khi nghe một bạn cùng phòng giải thích người ruột thịt là gì, cậu bé chỉ ghi: "Anh ta có rất nhiều người thân. Tôi thì chẳng có ai." Không bình luận thêm. Khoảng trống sau câu văn nói thay tất cả.
Nên đọc cuốn này từng mảnh, đừng vội. Có những truyện tưởng như chỉ là giai thoại vui về một cậu bé láu lỉnh, nhưng xếp cạnh nhau, chúng thành một bản cáo trạng lặng lẽ gửi đến cả một hệ thống.
Điều cuốn sách giữ lại không phải lòng thương hại. Nó buộc ta nhìn thẳng vào cách một xã hội đối xử với những người yếu nhất của mình, và nhận ra rằng tàn nhẫn nhiều khi chỉ là sự vô tâm được lặp lại mỗi ngày. Bản dịch của Phương Hoài giữ được cái giọng khô và thẳng ấy, một giọng văn khó mà quên.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Lời Nhà Xuất Bản
- Lời Tác Giả
- Anh Hùng
- Lưỡi Lê
- Những Ước Mơ
- Ngày Lễ
- Cái Ăn
- Bà Bảo Mẫu
- Những Cậu Bé
- Nước Mỹ
- Kẻ Chậm Phát Triển Trí Tuệ
- Sasha
- New York
- Thịt Băm Viên
- Một Người Đức
- Bài Hát
- Bức Thư
- Bánh Nướng
- Đánh Nhau
- Xe Đạp
- Người Chị Tây Ban Nha
- Volga
- Kẻ Thần Kinh
- Ông Già Tuyết
- Con Chó
- Đôi Tay
- Nhà Dưỡng Lão
- Ngôn Ngữ
- Cây Gậy
- Nữ Tội Đồ
- Người Sĩ Quan
- Người Cho Ăn
- Giấy Phép Ra Vào
- Thằng Ngốc
- Đất Sét
- Không Bao Giờ
- Chiến Hữu
- Big Mac
- I Go
- Quê Hương
- Tự Do
- Novotrercaxxc
- Màu Đen