Thời Của Những Tiên Tri Giả
Giới thiệu
Thời Của Những Tiên Tri Giả là tiểu thuyết của Nguyễn Viện, một cây bút có lối viết gai góc, nhiều suy tưởng. Cuốn sách mở ra bằng những dòng gần như tiểu luận về chiến tranh, về những "đấng cứu tinh" và sấm ngôn, rồi đặt người đọc vào Kon Tum tháng ba năm 1975, khi tin Buôn Ma Thuột thất thủ lan đi, phi trường đóng cửa, vợ con các xếp lớn đã bay đi trước.
Người kể chuyện là một người cha với mấy đứa con, đứng giữa cơn hoảng loạn của một thị xã "đang được tẩm dầu". Phần sau của cuốn sách theo những thành viên trong gia đình qua những năm sau chiến tranh: Thư kiếm sống ở chợ trời Nguyễn Huệ bằng nghề buôn thuốc tây, Tâm mở quán cà phê trước cửa nhà để ở cạnh mẹ, và Luận, người bị cuốn đi trong dòng đời, đến lúc gia đình phải chạy vạy tìm người bảo lãnh.
Nguyễn Viện viết câu ngắn, dồn dập, châm biếm, có lúc cay đắng tột độ. Đây là cuốn sách dành cho người đọc chịu được những câu hỏi không dễ chịu về lịch sử và về sự "có lý" của những kẻ tự cho mình quyền dẫn dắt đám đông.
Lời tựa
Nguyễn Viện đặt tên sách như một lời buộc tội, nhưng điều đáng sợ trong "Thời Của Những Tiên Tri Giả" không nằm ở những kẻ hứa hẹn thiên đàng. Nó nằm ở chỗ người thường, những bà mẹ, những người vừa đi cải tạo về, những người yêu nhau qua thư, rốt cuộc cũng phải học nói bằng giọng sấm truyền thì mới chịu nổi những gì đổ xuống đời mình.
Ông trộn lẫn nhiều giọng: tiểu luận, lời kể, đối thoại, thư từ, và chen vào đó những câu văn mang âm hưởng Kinh Thánh. Có lúc chính người mẹ đang mừng chồng con sống sót trở về lại bất chợt cất lời như một nhà tiên tri: "Các ngươi hãy vui mừng vì máu không còn đổ, nhưng ta bảo thật, gánh nặng của sự vui mừng cũng chẳng nhẹ hơn sự buồn đau." Câu ấy chặn ngang niềm vui, nhắc rằng hoà bình cũng có hoá đơn của nó, và người phải trả hiếm khi là những kẻ từng lớn tiếng tuyên xưng chân lý.
Trong lúc đọc, nên lưu tâm những chỗ giọng văn đổi ngôi đột ngột, từ "tôi" sang "các ngươi", từ chuyện vay gạo sang chuyện trời đất. Đó không phải sự lỏng lẻo về bố cục mà là cách tác giả cho thấy lịch sử len vào từng bữa cơm, từng lá thư ra sao.
Cuốn sách không an ủi ai, cũng không đề nghị một chân lý mới thay cho những chân lý đã sụp. Cái nó giữ lại khiêm tốn hơn nhiều, được nói ra trong một lá thư gần cuối: khi không còn tin vào các giá trị, người ta vẫn có thể tin vào những con người. Giữa một thời ồn ã những tiếng nhân danh, lời ấy nhỏ, nhưng bền.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026