Tuổi Thơ Khát Vọng
Giới thiệu
Năm lên sáu, Vững là một thằng bé khỏe mạnh, linh lợi. Vài năm sau gặp lại, chị Yến và anh Tịnh tròn mắt trước một "bộ xương quặt quẹo" với cái đầu trọc to tướng và đôi chân khẳng khiu như hai cái tăm cắm vào củ khoai lang. Một trận bạo bệnh từng khiến người lớn trong nhà phải tính đến chuyện cưa gỗ đóng áo quan cho cậu; Vững thoát chết, nhưng mang tật suốt đời.
"Tuổi Thơ Khát Vọng" là cuốn sách Vũ Đức Nguyên viết tặng các em nhỏ tật nguyền. Lời giới thiệu đầu sách cho biết chính tác giả mang di chứng bại liệt từ bé, và truyện in nhiều dấu ấn đời ông, dù vẫn là một sáng tác văn học. Theo chân Vững là những bước đi đầu tiên sau hơn một năm nằm liệt giường, tình bạn với cô bé hàng xóm, với nhóm trẻ câm, điếc, mù thay nhau cõng bạn đến trường, và người mẹ tần tảo trả nợ nuôi con.
Lối tự truyện mộc mạc, nhiều chi tiết làng quê: ngôi nhà sàn cột gỗ của ông ngoại, những câu trêu duyên của bác Vinh, cái nghèo cay đắng mà ấm tình người.
Lời tựa
Viết cho trẻ em tật nguyền là việc dễ sa vào hai lối mòn: hoặc kể khổ để người đọc thương, hoặc kể về nghị lực phi thường để người đọc phục. Vũ Đức Nguyên tránh được cả hai, có lẽ vì ông viết từ chính đôi chân của mình. Vững không phải tấm gương, chỉ là một đứa trẻ biết thèm, biết tủi, biết giận anh trai.
Chỗ quý nhất của "Tuổi Thơ Khát Vọng" là những cảm xúc rất nhỏ được giữ nguyên kích cỡ của chúng. Một củ sắn nướng, một đêm rước đèn bị bỏ lại ở nhà, đều có thể là chuyện lớn với một cậu bé không chạy theo được chúng bạn. Có đoạn cô bạn Dung đem sắn đến dỗ, và Vững nhất định từ chối: "Tôi không cầm. Nó đành dúi vào tay thằng Bền. Thằng Bền hí hửng bóc vỏ ăn liền. Mùi sắn nướng đến thơm. Tôi phải quay mặt đi cho khỏi thèm." Mấy câu ngắn mà đủ cả lòng tự trọng lẫn nỗi thèm thuồng của tuổi thơ nghèo, không cần một lời bình nào của người lớn.
Phía sau câu chuyện của Vững còn là những năm kháng chiến, tản cư, người cha đi vào vùng địch. Chiến tranh ở đây được nhìn từ chiều cao của một đứa trẻ, vì thế nó hiện ra xa mà gần một cách lạ.
Cuốn sách có thể trao cho các em nhỏ, nhưng người lớn đọc có khi còn thấm hơn. Nó nhắc rằng lòng tốt thường đến từ những đứa trẻ cũng thiệt thòi như mình, và rằng một tuổi thơ khó khăn vẫn có quyền được kể bằng giọng trong trẻo.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026