Đảo Tường Vy
Giới thiệu
Đảo Tường Vy là cuốn sách của nhà văn Trung Quốc An Ni Bảo Bối, xuất bản lần đầu năm 2002, ra đời từ những chuyến đi của tác giả, trong đó có Việt Nam. Trong lời tựa viết năm 2005 khi sửa lại toàn bộ sách, tác giả kể độc giả từng nhét cuốn sách mỏng này vào túi để đọc trên xe lửa, trong phòng chờ, và cho biết nó được viết để tặng bố.
Sách đan xen hai lớp. Một lớp là những trang du ký rời rạc, ngắn gọn: một Hà Nội ồn ào oi bức thơm mùi hoa và đu đủ, một Chợ Lớn nhếch nhác khác xa Chợ Lớn trong Người tình của Marguerite Duras, một bát phở trong tiệm của người chủ nói tiếng Quảng mà không cười. Lớp kia là câu chuyện về "cô", người phụ nữ đi đường gặp "anh", chàng trai từng là ngôi sao nhí, nhỏ hơn cô bốn tuổi, đạp chiếc xe thuê đi tìm cô gái tên Anna.
Đây là tản văn pha truyện hơn là tiểu thuyết theo nghĩa thường. Câu văn của An Ni Bảo Bối ngắn, nhiều câu không chủ ngữ, lời thoại không đặt trong ngoặc, tạo cảm giác như đọc một cuốn nhật ký viết vội trên đường.
Lời tựa
An Ni Bảo Bối viết như người sợ nói to. Trong "Đảo Tường Vy", những chuyến đi qua Hà Nội, Sài Gòn, Phnom Penh không nhằm khám phá đất lạ, mà là cách để một người phụ nữ tránh xa những cuộc trò chuyện mình không chịu nổi, rồi lặng lẽ tìm lại giọng nói của chính mình. Đề tài thật của sách là sự im lặng.
Có một đoạn tác giả kể về quãng thời gian sợ cả tiếng chuông điện thoại, từ chối mọi số máy lạ. Bà tóm lại bằng hai câu ngắn, gần như không cảm xúc: "Cứ như vậy có một thời kỳ rất dài, tôi chẳng trò chuyện. Có thể nói rằng tôi đã mất đi âm thanh." Cái giọng khô và tỉnh ấy là chìa khoá để đọc cả cuốn sách. Những câu cụt, những lời thoại không ngoặc kép, những đoạn tả phòng trọ chỉ vài chi tiết, tất cả đều là cách viết của một người đang dè dặt với ngôn từ.
Vì thế đừng chờ ở đây một cốt truyện chặt chẽ. Hãy để ý cách người viết nhìn những thành phố từng qua chiến tranh, nhìn gương mặt nhẫn nhục của đàn ông Phnom Penh hay vẻ trầm lắng của Việt Nam, và thấy trong vết thương của xứ người hình bóng vết thương của mình.
Cuốn sách mỏng, nhưng nó gợi một điều ít người chịu nói: cô đơn không chỉ là thiếu người bên cạnh, mà là có người bên cạnh mà vẫn không tìm được lời. Với độc giả Việt, còn có thêm niềm thú vị riêng khi thấy đất nước mình hiện lên qua đôi mắt một người lữ khách đến từ Trung Quốc.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026