Hà Nội Ba Sáu Phố Phường là tập tùy bút nổi tiếng của Thạch Lam, một trong những cây bút trụ cột của nhóm Tự Lực Văn Đoàn. Tác phẩm ghi lại những quan sát tinh tế về đời sống, cảnh vật và con người nơi phố cổ Hà Nội, đặc biệt là những gánh hàng rong, những món quà quê và nếp sinh hoạt bình dị đã làm nên linh hồn của kinh thành ngàn năm văn vật. Qua ngòi bút của Thạch Lam, những điều tưởng như nhỏ nhặt lại hiện lên đầy chất thơ và thấm đẫm tình yêu quê hương.

Thuộc thể loại tùy bút - hồi ký, tác phẩm không có cốt truyện theo nghĩa thông thường mà là chuỗi những cảm nhận, hoài niệm được sắp xếp một cách tự nhiên. Thạch Lam nổi tiếng với lối văn nhẹ nhàng, trong sáng, giàu cảm giác và tinh tế trong việc nắm bắt những rung động mơ hồ của tâm hồn. Ở đây, ông dành sự trìu mến đặc biệt cho ẩm thực đường phố Hà Nội, từ bát phở nóng đến thức quà cốm Vòng, xem đó như biểu hiện của một nền văn hóa thanh lịch.

Giá trị của tác phẩm nằm ở khả năng lưu giữ một Hà Nội xưa cũ đang dần phai nhạt trước dòng chảy thời gian. Đọc Hà Nội Ba Sáu Phố Phường, người ta không chỉ thưởng thức văn chương mà còn được sống lại một không gian văn hóa, một cách sống trân trọng cái đẹp trong đời thường. Đây được xem là một trong những trang viết đẹp nhất về Hà Nội, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng nhiều thế hệ độc giả yêu mến thủ đô.

Người Pháp có Paris, người Anh có London, người Tàu có Thượng Hải... Trong sách vở, trên báo chí, họ nói đến thành phố của mình một cách tha thiết, mến yêu. Ta phải nghe người Pháp nói đến Paris, đến người ở Paris, mới hiểu được sự yêu quý ấy đến bậc nào. Từ niềm yêu ấy, "Hà Nội Ba Sáu Phố Phường" nhắc ta rằng chúng ta cũng có một Hà Nội của riêng mình.

Chúng ta có Hà Nội, một thành phố mang nhiều vẻ đẹp - vì Hà Nội đẹp thật, chỉ cần ta chịu tìm những vẻ đẹp ấy ra, và cũng vì chúng ta yêu mến nó. Yêu mến Hà Nội với tâm hồn người Hà Nội, cũng như người Paris chính hiệu yêu mến Paris. Trong những cuộc phiếm du ngoài các phố Hà Nội - một cái thú vô song mà chỉ người Hà Nội mới có - ta nên chú ý đến những nét đổi thay của thành phố, nhận ra những vẻ đẹp cũng như vẻ xấu của phố phường, thân mật với những thú vui chơi hay những cảnh lầm than, với những người Hà Nội cũng như ta.

Hà Nội có một sức quyến rũ lạ lùng đối với người ở nơi khác. Nơi những hang cùng ngõ hẻm của làng xa, hay giữa những nương rẫy thẳm trong rừng núi, ban chiều vẫn có nhiều người ngóng về một phương trời để cố trông cái ánh sáng mờ của Hà Nội hắt lên nền mây. Vì những người mong ước kinh kỳ ấy, và vì cả những người đang sống giữa lòng Hà Nội, chúng ta hãy cùng nói đến tất cả những vẻ riêng của Hà Nội, để mọi đổi thay trong ba sáu phố phường đều có tiếng vang ra khắp mọi nơi.

Xin mời bạn đọc thong thả dạo qua từng trang sách, để cùng dạo bước giữa băm sáu phố phường và thêm yêu mến mảnh đất kinh kỳ nghìn năm văn hiến.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.