Đệ Nhất Phu Nhân - Trần Lệ Xuân - Quyển 1 là tác phẩm của tác giả Hoàng Trọng Miên, khắc họa chân dung một trong những nhân vật gây tranh cãi bậc nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại. Trần Lệ Xuân, thường được biết đến với danh xưng Bà Nhu, là em dâu và cũng là người có ảnh hưởng lớn dưới chế độ của Tổng thống Ngô Đình Diệm. Tập đầu tiên này dường như tái hiện những chặng đầu trong cuộc đời và con đường bước vào chính trường của bà.

Thuộc thể loại nhân vật - lịch sử gắn với bối cảnh chiến tranh Việt Nam, tác phẩm đặt nhân vật trong dòng chảy đầy biến động của một giai đoạn lịch sử phức tạp. Qua ngòi bút của Hoàng Trọng Miên, những sự kiện, những mối quan hệ quyền lực và những góc khuất của một thời kỳ được tái hiện, giúp người đọc hình dung rõ hơn về bối cảnh chính trị - xã hội miền Nam Việt Nam cùng vai trò của những nhân vật quyền lực đương thời.

Giá trị của tác phẩm nằm ở việc cung cấp một góc nhìn về một nhân vật lịch sử và giai đoạn lịch sử đầy tranh cãi, khơi gợi sự quan tâm và suy ngẫm của độc giả về những biến cố đã qua. Đệ Nhất Phu Nhân - Trần Lệ Xuân vì thế là tác phẩm dành cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử Việt Nam thời kỳ này, tiếp cận qua chân dung của một trong những người phụ nữ nổi tiếng và gây nhiều luồng ý kiến trái chiều nhất.

"Đệ Nhất Phu Nhân - Trần Lệ Xuân" của Hoàng Trọng Miên vốn là một truyện dài đăng báo, viết năm 1965, hai năm sau khi chế độ Diệm - Nhu bị phe quân nhân lật đổ. Thực hiện chính sách "thay ngựa giữa dòng", Toà Nhà Trắng khi ấy hy vọng dựng lên một chính quyền tay sai tin cậy và đắc lực hơn trong mưu đồ xâm lược miền Nam Việt Nam.

Dựa vào những sự kiện có thật, tác giả đã tiểu thuyết hoá cuộc đời Trần Lệ Xuân, người đàn bà từng đóng vai trò hết sức quan trọng trong chế độ Diệm. Từ thuở còn là cô gái lãng mạn, lớn lên trong một gia đình đài các thượng lưu của xã hội cũ, chịu ảnh hưởng đậm đà của thứ văn hoá Pháp đã được thực dân nhào nặn cho hợp với nhu cầu thống trị thuộc địa, cho đến khi làm dâu họ Ngô rồi bị các biến cố lịch sử xô đẩy mà trở thành Đệ nhất phu nhân.

Sống bên người chồng cố vấn chính trị gần như bất lực và người anh chồng Tổng thống không vợ, không con, đầy mặc cảm với phụ nữ, Lệ Xuân đã áp đảo những kẻ cầm đầu chế độ bằng chính giới tính của mình. Bà đồng hoá những dục vọng dồn nén với khát vọng quyền hành, biến các cuộc phiêu lưu tình ái thành thủ đoạn chính trị, lấy bản thân làm công cụ xây dựng sự nghiệp mưu bá đồ vương cho gia đình chồng và cho riêng mình. Tất cả những tấn tuồng lấy đam mê quyền lực làm động lực ngấm ngầm ấy đã xô đẩy nhà họ Ngô luồn lách qua những kẽ hở lịch sử, để rồi kết thúc trong một tấn bi kịch, sau chín năm trị vì gây biết bao tội ác.

Xin mời bạn lật giở quyển một của thiên truyện này, để nhìn lại một giai đoạn lịch sử đầy biến động qua số phận một con người.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.