Đệ Nhất Phu Nhân - Trần Lệ Xuân - Quyển 3 là phần khép lại bộ tác phẩm của Hoàng Trọng Miên về cuộc đời đầy thăng trầm của người phụ nữ từng được xem là đệ nhất phu nhân dưới chế độ Ngô Đình Diệm. Tập cuối dường như dẫn dắt người đọc đến những biến cố lớn lao đánh dấu sự sụp đổ của một thời kỳ, cùng những chương cuối trong hành trình của Trần Lệ Xuân giữa cơn bão táp của lịch sử miền Nam Việt Nam.

Thuộc thể loại nhân vật - lịch sử gắn với chiến tranh Việt Nam, quyển 3 tiếp tục tái hiện những sự kiện quan trọng trong bối cảnh chính trị đầy kịch tính, khi những mâu thuẫn và khủng hoảng của chế độ lên đến đỉnh điểm. Hoàng Trọng Miên hoàn thiện bức chân dung nhân vật với những nốt trầm của số phận, phản ánh sự đổi thay khôn lường của thời cuộc và những hệ quả tất yếu của các biến động chính trị đối với cuộc đời của những người trong cuộc.

Giá trị của tác phẩm nằm ở việc khép lại một câu chuyện lịch sử với đầy đủ những cung bậc thăng trầm, để lại cho độc giả những suy ngẫm sâu sắc về quyền lực, về số phận con người trước dòng chảy của lịch sử. Trọn bộ Đệ Nhất Phu Nhân - Trần Lệ Xuân là một tác phẩm đáng chú ý cho những ai quan tâm tìm hiểu về giai đoạn lịch sử đầy phức tạp và tranh cãi này của dân tộc.

"Đệ Nhất Phu Nhân - Trần Lệ Xuân" của Hoàng Trọng Miên nguyên là một truyện dài đăng báo, ra đời năm 1965, hai năm sau ngày chế độ Diệm - Nhu bị phe quân nhân lật đổ. Theo chính sách "thay ngựa giữa dòng", Toà Nhà Trắng khi ấy kỳ vọng dựng nên một chính quyền tay sai tin cậy và đắc lực hơn cho mưu đồ xâm lược miền Nam Việt Nam.

Dựa trên những sự kiện có thật, tác giả đã tiểu thuyết hoá cuộc đời Trần Lệ Xuân, người đàn bà có vai trò trọng yếu trong chế độ Diệm. Từ thuở còn là thiếu nữ lãng mạn trong gia đình đài các thượng lưu của xã hội cũ, chịu ảnh hưởng sâu đậm của nền văn hoá Pháp đã được thực dân nhào nặn cho vừa nhu cầu thống trị thuộc địa, cho đến khi bước chân về làm dâu họ Ngô rồi bị lịch sử xô đẩy thành Đệ nhất phu nhân.

Sống giữa người chồng cố vấn gần như bất lực và người anh chồng Tổng thống không vợ, không con, mang nhiều mặc cảm với phụ nữ, Lệ Xuân đã áp đảo những kẻ đứng đầu chế độ bằng chính giới tính của mình. Bà biến dục vọng dồn nén thành khát vọng quyền hành, biến những phiêu lưu tình ái thành thủ đoạn chính trị, lấy bản thân làm phương tiện xây nên sự nghiệp mưu bá đồ vương. Tất cả tấn tuồng lấy đam mê quyền lực làm động lực ngấm ngầm ấy đã đưa nhà họ Ngô vượt qua bao lằn ranh, để cuối cùng gục ngã trong một tấn bi kịch, khép lại chín năm trị vì đầy tội ác.

Xin mời bạn khép lại thiên truyện với quyển ba này, để chiêm nghiệm cái giá của tham vọng và những bài học lịch sử còn vang vọng đến hôm nay.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.