Ông Cố Vấn - Quyển 1 mở đầu cho bộ tiểu thuyết tư liệu nổi tiếng của nhà văn Hữu Mai, tái hiện cuộc đời và hoạt động của một nhà tình báo chiến lược Việt Nam trong lòng chính quyền Sài Gòn. Xây dựng trên nền tảng những sự kiện có thật của cuộc kháng chiến, tác phẩm dựng lại chân dung một điệp viên xuất sắc đã âm thầm cống hiến giữa vòng vây hiểm nguy, nơi mỗi lời nói, mỗi mối quan hệ đều có thể trở thành ranh giới giữa sống và chết. Quyển đầu tiên đặt nền móng cho hành trình dấn thân đầy cam go ấy.

Hữu Mai là một trong những cây bút hàng đầu của dòng văn học về chiến tranh cách mạng Việt Nam, nổi tiếng với khả năng kết hợp tư liệu lịch sử và bút pháp tiểu thuyết. Trong bộ Ông Cố Vấn, ông không chỉ dựng lại các tình tiết đấu trí căng thẳng mà còn khắc họa chiều sâu tâm lý của người chiến sĩ tình báo, người phải sống hai cuộc đời song song, chịu đựng nỗi cô đơn tuyệt đối để hoàn thành nhiệm vụ với Tổ quốc. Giọng văn điềm tĩnh, chặt chẽ, giàu chi tiết khiến câu chuyện vừa hấp dẫn vừa đáng tin cậy.

Thuộc thể loại tiểu thuyết tư liệu về chiến tranh Việt Nam, tác phẩm mang giá trị kép: vừa là một áng văn chương giàu kịch tính, vừa là một trang sử sống động về những con người thầm lặng làm nên thắng lợi. Ông Cố Vấn - Quyển 1 mời gọi người đọc bước vào thế giới của bí mật và niềm tin, của lòng dũng cảm và sự hy sinh, để hiểu hơn cái giá của độc lập và bản lĩnh phi thường của những người con đất Việt trong một giai đoạn lịch sử đầy biến động.

Cuối năm 1969, cả Sài Gòn xôn xao vì vừa phát hiện một lưới tình báo quân sự của Việt Cộng nằm ngay trong những cơ quan đầu não của chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Báo chí giật những hàng tít lớn: "Vụ án gián điệp lớn nhất thời đại", "Vụ án chính trị của thế kỷ". Các bị cáo đều là những nhân vật quan yếu: người là cố vấn đặc biệt của tổng thống, người ở cấp bộ trưởng, người là tham chánh văn phòng Bộ Chiêu hồi... Có nhà bình luận còn nói trong số bị đưa ra xét xử có người được coi là ứng cử viên tổng thống nhiệm kỳ sắp tới. Năm 1983, trong hồi ký của mình, Ralph McGehee - một nhân vật CIA kỳ cựu - thừa nhận chính CIA đã gây áp lực mạnh mẽ với tổng thống Thiệu để tiến hành chiến dịch phá lưới gián điệp này.

Ngày 28-11-1969, chính quyền Sài Gòn mở phiên tòa quân sự để xét xử các bị can. Hơn một trăm ký giả trong và ngoài nước chen chật Nha Quân pháp trên đại lộ Bạch Đằng. Bản cáo trạng dài hai mươi ba trang, đọc hết một tiếng rưỡi đồng hồ. Báo chí tường thuật: "Vụ án này rất căng thẳng và quan trọng, vì qua hồ sơ không có một đảng phái chính trị nào, một nhân vật chính trị nào mà không liên quan ít nhiều đến vụ án...".

Sau ngày giải phóng Sài Gòn, ta tìm được toàn bộ hồ sơ tại Nha Tổng giám đốc Cảnh sát quốc gia của chính quyền cũ. Chính đối phương đã phải nhìn nhận: "Từ trước đến nay, ngoại trừ những giai thoại giả tưởng trong tiểu thuyết trinh thám, chưa bao giờ có những tổ điệp báo thành công đến như thế". Cụm A.22 đã len lỏi vào nhiều cơ quan đầu não, thu thập những dự án quốc gia và phúc trình về Hà Nội những điều cơ mật mà chính các Tổng Bộ trưởng Sài Gòn cũng không hay. Trước vành móng ngựa, "tất cả bị can đều có nét mặt tươi cười và rất tự nhiên", "như đi dự đám cưới", sau lưng họ là hơn hai mươi luật sư biện hộ danh tiếng.

Quyển 1 của "Ông Cố Vấn" mở ra cánh cửa dẫn bạn vào một trong những huyền thoại tình báo vĩ đại nhất của lịch sử dân tộc. Xin mời bạn cùng bước vào.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn - 2026.