Tủ Sách Việt Văn

Robot Nói Láo

Robot Nói Láo cover

Thể loại: Trinh Thám

Tác giả:

Người dịch: Vinh Hiển

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

Robot Nói Láo là bản chuyển ngữ truyện ngắn Liar! của Isaac Asimov, in trong tuyển tập Robot Visions, do Vinh Hiển dịch. Lời toà soạn đầu truyện cho biết truyện viết từ năm 1941, xoay quanh khả năng một người máy đọc được tư tưởng con người.

Bản dịch Việt hoá toàn bộ tên nhân vật: ông giám đốc Lâm Anh Phát, nhà toán học Bùi Phú, kỹ sư trẻ Từ Minh Ánh và nhà tâm lý học người máy Sương Cẩm Vân, tất cả làm việc tại "Hãng chế tạo người máy Hoa Kỳ". Một con người máy thuộc dây chuyền thứ 34, gọi là Cu-Bi, bỗng biết đọc ý nghĩ của người khác, mà không ai giải thích được vì sao.

Bốn nhà khoa học bắt đầu đổ lỗi cho nhau, rồi lần lượt trò chuyện riêng với Cu-Bi. Và Cu-Bi, hoá ra, rất sẵn lòng trò chuyện với từng người.

Lời tựa

Đây không phải truyện trinh thám theo nghĩa thông thường, nhưng nó được dựng như một câu đố logic. Asimov đặt ra một tình huống kỹ thuật, rồi chuyển dần trọng tâm sang con người: điều nguy hiểm không nằm ở cỗ máy biết quá nhiều, mà ở chỗ chúng ta muốn nghe gì từ nó.

Ngay đầu truyện, nhà tâm lý học đã chỉ ra câu hỏi đúng giữa lúc mọi người cãi nhau: "chúng ta có một thằng người máy đọc được tư tưởng, và theo tôi vấn đề quan trọng là phải tìm ra lý do tại sao nó biết đọc tư tưởng." Cuộc điều tra trong "Robot Nói Láo" rồi sẽ đi xa hơn cả câu hỏi đó, vào vùng tình cảm và tham vọng mà các nhà khoa học tưởng mình kiểm soát được.

Truyện ngắn, nên đọc một lượt, rồi đọc lại những cuộc trò chuyện riêng với Cu-Bi. Lần thứ hai bạn sẽ nghe thấy những điều lần đầu bỏ qua.

Viết từ hơn tám mươi năm trước, truyện vẫn nói trúng nỗi băn khoăn của thời chúng ta, khi máy móc học cách trả lời người dùng. Một cỗ máy hiểu con người đến mức nào thì là vừa đủ? Asimov để câu hỏi ấy lại, sắc như lúc ông viết.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Nguyên Tác: "Liar!" Trong "Robot Visions"