Hành Trình Tới Các Cõi Bên Kia Cái Chết
Giới thiệu
"Hành Trình Tới Các Cõi Bên Kia Cái Chết" (nguyên tác Delog: Journey to Realms Beyond Death) là lời thuật của Delog Dawa Drolma, một nữ hành giả Tây Tạng, được Richard Barron dịch sang Anh ngữ dưới sự hướng dẫn của Chagdud Tulku Rinpoche, và Liên Hoa chuyển sang tiếng Việt.
Trong tiếng Tây Tạng, "delog" chỉ người đã vượt qua ngưỡng cửa sự chết rồi trở về kể lại. Lời dẫn nhập do chính người con của bà viết, kể rằng năm mười sáu tuổi, bà nằm lạnh ngắt, ngưng thở suốt năm ngày, trong khi tâm thức du hành qua các cõi giới với sự hộ tống của Đức Tara Trắng, bất chấp lời can ngăn của các vị thầy. Bà được tôn kính khắp vùng, vừa vì những năng lực tâm linh, vừa vì lòng bi mẫn: căn lều nỉ đen của gia đình không bao giờ để người hành khất ra về tay không.
Các chương chính thuật lại hành trình ấy: những cõi tịnh độ, cảnh khổ của chúng sinh trong địa ngục và cõi ngạ quỷ, những lời nhắn của người chết gửi người sống, kèm theo trích dẫn kinh điển về Đức Quán Thế Âm (Avalokiteshvara). Phần chú thích dày đặc giải thích thuật ngữ và nguồn gốc các thực hành Kim Cương thừa, giúp người đọc hiểu văn bản trong bối cảnh tôn giáo của nó.
Lời tựa
Văn học Tây Tạng có một thể loại riêng mà ít nơi nào có: lời chứng của những người được tin là đã chết rồi trở lại. "Hành Trình Tới Các Cõi Bên Kia Cái Chết" là một trong những văn bản nổi bật của thể loại ấy, và cần được đọc như một chứng từ tôn giáo hơn là một câu chuyện kỳ bí.
Đặt trong khung đó, điều nổi bật không phải là những cảnh tượng khổ đau được tả kỹ, mà là thái độ xuyên suốt cuộc hành trình. Đi giữa địa ngục, bà hỏi nguyên nhân từng nỗi khổ, và những lời cầu nguyện được dành cho cả người đã gây nhiều tội ác. Ngay khi kể tội một kẻ từng chỉ huy phá hủy tu viện, vị thiên nữ hộ tống bà vẫn nguyện: "Cầu mong nghiệp xấu và những ác hạnh của người này được tịnh hóa và cầu mong ông ta được tái sanh trong Cõi Cực Lạc." Theo cách nhìn của truyền thống này, mục đích của hành trình chính là lòng bi mẫn ấy, chứ không phải nỗi sợ.
Ai chưa quen với Phật giáo Tây Tạng nên dành thời gian cho phần dẫn nhập và các chú thích; chúng là chiếc cầu cần thiết để không đọc nhầm văn bản như truyện kinh dị. Những đoạn mô tả cõi khổ có thể nặng nề, nên đọc từng phần.
Dù tin hay không vào những gì được thuật lại, cuốn sách vẫn là một tư liệu quý về đời sống tâm linh của Tây Tạng trước thời biến động, và về một quan niệm đạo đức trong đó mỗi việc làm đều để lại dấu vết.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026