Tủ Sách Việt Văn

Tín Ngưỡng Quán Thế Âm Bồ Tát Tại Việt Nam

Tín Ngưỡng Quán Thế Âm Bồ Tát Tại Việt Nam cover

Thể loại: Tôn Giáo

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

"Tín Ngưỡng Quán Thế Âm Bồ Tát Tại Việt Nam" của Kiêm Đạt là một khảo cứu ngắn về hình tượng đức Quán Thế Âm trong chùa chiền Việt Nam. Tác giả mở đầu bằng nhận xét rằng trong đời sống tâm linh của người Việt, dù theo tôn giáo nào, hình ảnh gần gũi hơn cả là Phật Bà Quán Thế Âm, vị Bồ Tát nghe tiếng kêu cứu của chúng sanh.

Phần chính phân loại các kiểu tượng: Quan Âm Chuẩn Đề, Thiên Thủ Thiên Nhãn, Quan Âm Tọa Sơn, Phật Bà đội mũ ni, Quan Âm Tống Tử, Quán Thế Âm Nam Hải. Tác giả mô tả chi tiết một số pho tượng cụ thể như tượng Quán Thế Âm Chuẩn Đề niên hiệu Diên Thành 5 (1582) ở chùa Phẩm, tượng chùa Kiêu Kỵ (Gia Lâm), tượng nghìn tay nghìn mắt ở chùa Bút Tháp, cùng các thế ấn và pháp khí trên tay tượng như mặt trăng, mặt trời, bảo tháp, bình cam lồ, cành dương liễu.

Bài viết thích hợp cho người quan tâm đến mỹ thuật Phật giáo và tín ngưỡng dân gian Việt Nam.

Lời tựa

Khảo cứu của Kiêm Đạt cho thấy một điều thú vị: đức Quán Thế Âm trong chùa Việt, vốn là một vị Bồ Tát của kinh điển Đại thừa, đã mang dáng dấp của chính người Việt. Hình tượng ngoại lai đã được bàn tay nghệ nhân làng quê chuyển hóa thành một gương mặt quen thuộc.

Điều ấy hiện rõ trong những trang mô tả tượng cụ thể. Viết về pho tượng Chuẩn Đề ở chùa Phẩm, tác giả ghi nhận: "Pho tượng nầy theo khuynh hướng tả chân, với dáng hình giống như một thôn nữ dáng hình thon thả, mặt trái xoan, mũi dọc dừa, mắt đăm chiêu, miệng như dáng đang mỉm cười…" Một Bồ Tát có mặt trái xoan, mũi dọc dừa là dấu hiệu của sự bản địa hóa mà "Tín Ngưỡng Quán Thế Âm Bồ Tát Tại Việt Nam" giúp người đọc nhận ra.

Sau khi đọc, lần tới bước vào một ngôi chùa, người đọc có thể thử nhận ra kiểu tượng, đếm các lớp tay, xem mỗi tay cầm pháp khí gì hay kết ấn nào.

Khảo cứu ngắn, nhưng đủ để người đọc nhìn chùa Việt bằng con mắt khác, nhờ một vốn hiểu biết về mỹ thuật chùa Việt, thứ đang dần ít người đủ kiên nhẫn để nhìn kỹ.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Tín Ngưỡng Quán Thế Âm Bồ Tát Tại Việt Nam