Tủ Sách Việt Văn

Bà Huyện Thanh Quan

Bà Huyện Thanh Quan cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 1

Giới thiệu

"Bà Huyện Thanh Quan" gồm một đoạn tiểu sử và ba giai thoại ngắn về nữ sĩ Nguyễn Thị Hinh, người làng Nghi Tàm bên Hồ Tây, vợ ông Lưu Nghi tri huyện Thanh Quan. Theo bài, bà từng được mời vào kinh làm Cung trung giáo tập, dạy các công chúa, cung phi, và để lại sáu bài thơ Nôm Đường luật tả cảnh đất nước như Đèo Ngang, thành Thăng Long, chùa Trấn Bắc.

Các giai thoại cho thấy một bà Huyện khác hẳn giọng thơ trang nghiêm quen biết: thay chồng xử kiện, phê đơn bằng thơ tinh nghịch, và chuyện làng Nghi Tàm khổ vì lệ tiến chim sâm cầm.

Lời tựa

Ai chỉ biết Bà Huyện Thanh Quan qua "Qua Đèo Ngang" hẳn nghĩ đến một người trầm buồn, hoài cổ. Những giai thoại trong bài lại cho thấy một người đàn bà nhanh trí, dám phá lệ và biết cười.

Chuyện người vợ bị chồng bỏ bê đến xin ly dị là ví dụ rõ nhất. Bà Huyện không giảng đạo tam tòng mà phê vào đơn bốn câu, khép bằng một lời khuyên thực tế đến táo bạo: "Cho về kiếm chút kẻo mai nữa già." Câu thơ ấy, nếu đúng của bà, cho thấy một sự cảm thông hiếm thấy với thân phận phụ nữ thời đó.

Dĩ nhiên, đây là giai thoại. "Bà Huyện Thanh Quan" nên được đọc với nụ cười, và với chút thận trọng của người biết rằng dân gian hay gán chuyện cho người nổi tiếng.

Dù thực hư thế nào, những mẩu chuyện này làm cho hình ảnh nữ sĩ thêm gần gũi, có hơi ấm của đời thường.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Tiểu Sử
  2. Làm "Trâu"
  3. Kẻo Mai Nữa Già
  4. Sâm Cầm