Tủ Sách Việt Văn

Lý Công Uẩn

Lý Công Uẩn cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Giới thiệu

Đứa bé sinh ra với bốn chữ son "sơn hà xã tắc" trên tay: truyền thuyết ấy, cùng chuyện người mẹ xin ngủ nhờ ở chùa Ứng Tâm, tuổi thơ làm con nuôi thiền sư Lý Khánh Văn và theo học sư Vạn Hạnh ở chùa Tiên Sơn, chiếm phần đáng kể trong "Lý Công Uẩn". Bản tiểu sử vắn tắt này viết về Lý Thái Tổ, người khởi dựng triều Lý, quê làng Cổ Pháp (Từ Sơn, Bắc Ninh), sinh năm Giáp Tuất (974).

Tiếp đó là con đường từ chức quan túc vệ ở Hoa Lư dưới triều Tiền Lê đến lúc được triều thần tôn lên ngôi, cùng lời sấm hiện trên cây gạo bị sét đánh ở làng Cổ Pháp. Năm 1010, ông dời đô ra Thăng Long, mở đầu một triều đại kéo dài hơn hai thế kỷ.

Lời tựa

Đời Lý Công Uẩn được kể bằng hai giọng song song: giọng của sử và giọng của huyền thoại. Bài viết không tách chúng ra, và chính việc để hai giọng ấy chen nhau khiến chân dung vị vua dời đô trở nên gần gũi.

Đoạn được kể kỹ nhất là lời sư Vạn Hạnh nói riêng với Công Uẩn sau điềm sấm trên cây gạo: "Người đứng đầu muôn dân chẳng phải ông thì còn ai?" Theo lời truyền ấy, ngôi vua của nhà Lý đã được chuẩn bị từ cửa chùa, và qua "Lý Công Uẩn", vai trò của giới tăng sĩ trong buổi đầu triều Lý hiện ra khá rõ.

Những truyền thuyết ở đây nên được đọc như cách dân gian giải thích một bước ngoặt lớn, hơn là sự kiện cần kiểm chứng.

Hơn mười thế kỷ sau, Thăng Long vẫn là nơi người Việt sống và nhớ về ông. Chừng ấy trang cũng đủ nhắc lại tầm nhìn xa của người đã chọn đất ấy làm kinh đô.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lý Công Uẩn