Tủ Sách Việt Văn

Nguyễn Thị Giang (1909 - 1930)

Nguyễn Thị Giang (1909 - 1930) cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Giới thiệu

Bắc, Giang, Tỉnh: ba chị em gái trong một nhà ở Phủ Lạng Thương, Bắc Giang, được đặt tên theo tên tỉnh. Cô Giang trong số ấy là nhân vật của "Nguyễn Thị Giang (1909 - 1930)", trang tiểu sử về người nữ đảng viên Việt Nam Quốc Dân Đảng, bạn đời của Nguyễn Thái Học.

Bài viết dựng lại không khí những năm 1925-1926, khi việc cụ Phan Bội Châu bị bắt và đám tang cụ Phan Chu Trinh làm bùng lên lòng yêu nước trong giới trẻ. Hai chị em Bắc và Giang theo hội kín của ông Xứ Nhu, rồi Giang trở thành người giao liên lanh lợi, giỏi cải trang, và cùng Nguyễn Thái Học thề nguyền trước bệ thờ Quốc Tổ ở đền Hùng.

Phần sau thuật lại những ngày cuối đời cô sau vụ Yên Bái, chép những bức thư, bài thơ cô để lại, cùng văn tế và thơ khóc của người đương thời. Lời văn mang màu sắc hoài niệm, trân trọng, đậm chất văn chương cũ.

Lời tựa

Lịch sử những cuộc khởi nghĩa thường được kể qua tên các đảng trưởng và các trận đánh. Bài viết về Nguyễn Thị Giang kể lại phía bên kia: những người đàn bà mang tài liệu qua mắt mật thám, giữ sổ đồng chí, an ủi người lãnh đạo khi lòng ông chùng xuống. Ở họ, việc nước và tình riêng không tách rời được.

Vì thế, mối tình giữa cô Giang và Nguyễn Thái Học trong "Nguyễn Thị Giang (1909 - 1930)" không được kể như chuyện lãng mạn bên lề cách mạng. Khi người chồng giao lại giấy tờ trước trận Phả Lại và dặn dò như người linh cảm điều chẳng lành, câu đáp của cô gọn đến lạ: "Cuộc đời anh thế là sung sướng nhé!" Trong câu nói kèm nụ cười ấy có cả sự thấu hiểu lẫn sự chấp nhận của người đã chọn cùng đi một con đường.

Nên đọc chậm những bức thư và bài thơ ở cuối bài, viết bằng bút chì xanh trên mấy mảnh giấy học trò; lời thơ mộc mạc, nhưng là tiếng nói thật của một cô gái còn rất trẻ.

Bài viết giữ lại tên tuổi một người phụ nữ ít khi được nhắc đủ, và nhắc người đọc hôm nay rằng mỗi cuộc khởi nghĩa dang dở đều để lại sau nó những số phận riêng, những lời thề không kịp vẹn.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Tác Giả - Tác Phẩm