Tủ Sách Việt Văn

Trần Thánh Tông

Trần Thánh Tông cover

Thể loại: Nhân Vật - Lịch Sử

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Giới thiệu

Vị hoàng đế thứ hai nhà Trần (1240–1290), tên thật Trần Hoảng, con trưởng vua Trần Thái Tông, là nhân vật của bản lược sử "Trần Thánh Tông". Ông ở ngôi từ năm 1258 đến 1278 rồi truyền ngôi cho con, làm Thái thượng hoàng. Ngoài phần tiểu sử, bài còn có một phụ lục.

Người viết điểm lại những việc chính của triều ông: mở khoa thi, trọng người tài, cho các vương hầu chiêu tập dân nghèo khai hoang lập điền trang, và năm 1272 Lê Văn Hưu hoàn thành bộ Đại Việt sử ký. Bài cũng nhắc quan hệ căng thẳng với nhà Nguyên, vai trò của ông bên cạnh vua con trong hai cuộc kháng chiến sau, và những năm cuối đời tu Phật, viết sách. Các trước tác của ông nay đã thất lạc, chỉ còn sáu bài thơ.

Lời tựa

Giữa hai cái tên lừng lẫy là Trần Thái Tông và Trần Nhân Tông, Trần Thánh Tông dễ bị lướt qua. Bài viết cho thấy hai mươi mốt năm ông trị vì là quãng chuẩn bị âm thầm: một triều đình hòa thuận, một nền học được vun đắp, một hậu phương đủ no, đủ vững trước khi giặc kéo đến.

Gốc của sự hòa thuận ấy nằm trong một câu ông hay nói với tả hữu: "Thiên hạ là của cha ông để lại nên để cho anh em cùng hưởng phú quý." Câu nói giải thích những bữa ăn cùng mâm, nằm cùng chiếu với các hoàng thân, và qua đó "Trần Thánh Tông" chỉ ra một nét riêng của nhà Trần: coi tình thân như một phần của quốc sách.

Nỗi tiếc về những cuốn sách đã mất của ông khiến sáu bài thơ còn lại trở nên quý hơn. Người đọc có lẽ sẽ muốn tìm chúng sau khi khép trang, để nghe giọng một ông vua đã tự chọn lui về với kinh kệ.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Tiểu Sử
  2. Phụ Lục