Phiên Khúc Ngày Mưa
Giới thiệu
Sân trường sau cơn mưa dầm, đám cúc dại vàng nghiêng ngả quanh chân một bức tượng, rồi lại đứng dậy, rũ sạch nước mưa. My nhìn chúng và nghĩ đến Danh — người bạn đã rời trường để đi vào những vùng đất xa lạ, rồi trở về trên một chiếc xe lăn.
Phiên Khúc Ngày Mưa của Cam Li Nguyễn Thị Mỹ Thanh được viết như lời tâm tình chia thành nhiều đoạn đánh số. My trò chuyện với Danh về ngôi trường, về những người thầy cả hai cùng học — thầy Long, thầy Ái, thầy Xung —, về những quyển Tuổi Hoa, Thằng Bờm, và về chính Danh.
Truyện ngắn mang giọng trữ tình, nhiều hình ảnh ẩn dụ, gợi lại một thế hệ học trò lớn lên giữa thời chiến.
Lời tựa
Danh trong "Phiên Khúc Ngày Mưa" là một người lớn mang tâm tư trẻ thơ, một trẻ thơ đã làm công việc của người lớn. Cam Li đứng trước nhân vật ấy với một sự dè dặt hiếm có: không muốn biến chiếc xe lăn của Danh thành đề tài thời thượng, cũng không muốn đem nó vào chuyện thời cuộc. Tác giả chỉ muốn viết về một người.
Để làm điều đó, truyện mượn đám cúc dại sân trường, và đặt vào lời My một lời nhắn gửi: "Hãy làm một cây Cúc dại, sống bất cứ ở đâu và nở bất cứ lúc nào, đứng ngang tàng bất phục nhưng vẫn chịu đựng được những dập vùi." Đó là lời khen, và cũng là lời cầu mong. Cả truyện dựng trên sự đối lập giữa những loài hoa kiêu sa trong chậu với loài hoa dại mọc không thành hàng — giữa một ngôi trường yên bình và nơi Danh đã đi qua.
Truyện nên đọc chậm như đọc một bài thơ xuôi. Câu hỏi "có phải là Danh không" trở đi trở lại thành điệp khúc, đúng như cái tên "phiên khúc" tác giả đã chọn.
Sau trang cuối, còn lại sự trân trọng dành cho những người trẻ đã mất mát nhiều ở cái tuổi lẽ ra chỉ biết đến sân trường. Một trang viết dịu dàng, không ồn ào, biết cúi xuống trước một số phận.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026