Lã Bất Vi
Giới thiệu
Lã Bất Vi là một cuốn tiểu thuyết lịch sử do nhà văn Trung Quốc đương đại Hàn Diệu Kì viết, được Ngọc Mai và Trần Thế Đạt chuyển ngữ. Theo lời giới thiệu ở đầu sách, ông là hội viên Hiệp hội các nhà văn Trung Quốc, từng làm nhiều nghề trước khi chuyên tâm viết những tác phẩm mang tính ghi chép sự thực.
Nhân vật chính là thương nhân nước Vệ thời Chiến Quốc, người dám đặt cược cả gia sản vào một món hàng lạ lùng: công tử Dị Nhân của nước Tần, khi ấy đang làm con tin ở Hàm Đan. Câu chuyện dựng lại cả một thời đại sôi sục: thành Hàm Đan bị quân Tần vây, Bạch Khởi can gián Chiêu Tương Vương, Kinh Kha hát bên bờ Dị Thủy, những môn khách đấu kiếm và đấu trí trong phủ tướng quốc, trong đó có chàng Lý Tư lanh lẹ.
Tác giả không viết Lã Bất Vi như một gian thương mưu mô thuần túy. Ông chú ý đến tư tưởng của người đã cho soạn Lã Thị Xuân Thu, đến tình yêu và những lần liều mạng của nhân vật. Văn kể khoan thai, nhiều thoại, dày chi tiết sinh hoạt cung đình và phố chợ, thích hợp với người đọc muốn sống lâu trong một giai đoạn lịch sử.
Lời tựa
Câu hỏi mà cuốn tiểu thuyết đặt ra rất hiện đại: một người buôn có thể hiểu chính trị sâu hơn bậc vương hầu hay không? Hàn Diệu Kì trả lời bằng cách đi tìm trong Lã Bất Vi một nhà tư tưởng, chứ không dừng ở hình ảnh kẻ "buôn vua" mà sử sách vẫn nhắc.
Lời nói đầu của tác giả đã chỉ hướng cho cả cuốn sách khi dẫn một câu trong Lã Thị Xuân Thu và giảng lại: "Thiên hạ không phải là thiên hạ của riêng ai, mà là thiên hạ của mọi người". Đặt câu ấy bên cạnh những toan tính sắc lạnh nơi Hàm Đan và Hàm Dương, "Lã Bất Vi" trở thành câu chuyện về khoảng cách giữa lý tưởng và phương tiện, giữa điều một người nghĩ và điều anh ta buộc phải làm để có quyền nghĩ tiếp.
Người đọc có thể theo dõi cuốn sách như một chuỗi ván cờ, nhưng nên dừng lại ở những cảnh nhỏ: một cây trâm ngọc bị lấy mất trong lúc đọ kiếm, một gương mặt tái đi trên mặt thành. Chính ở đó tác giả để lộ cách ông nhìn con người của thời loạn.
Lịch sử Tần thống nhất thiên hạ thường được kể từ phía kẻ chiến thắng. Cuốn sách này cho ta đứng ở bên cạnh một người môi giới quyền lực, để thấy một đế chế cũng có thể bắt đầu từ một vụ đầu tư táo bạo, và cái giá của nó không bao giờ chỉ tính bằng vàng.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026