Tủ Sách Việt Văn

Chuyện Làng Cuội

Chuyện Làng Cuội cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 337

Đánh giá: 4.1/5 (52 đánh giá)

Tóm tắt nội dung

Một đêm nọ, xác bà lão Hiêu Đất trôi dạt về bến Chợ Quán làng Cuội. Bà là mẹ đồng chí Lưu Minh Hiếu, phó chủ tịch tỉnh, nhưng các cán bộ lại bàn nhau suốt đêm trong quán bà Cu Từ, có người định hất xác xuống sông, có người tính kiếm lợi từ đám tang. Hiếu nhìn vệt hằn nơi khoé môi mẹ rồi tự nhủ mình đã giết bà. Từ cái chết ấy, Lê Lựu quay về đời cô Đất mười tám tuổi bị tổng Lỡi cưỡng bức bên đầm Cuội, một mình sinh con trong gian lán giữa rừng La Hiên, rồi theo bà qua Việt Minh, tề ngụy, cải cách ruộng đất, chiến tranh, đến thời Hiếu làm bí thư huyện.

Cuốn sách không để ai đứng ngoài. Đất bị dân làng nhổ vào mặt, bị dán giấy "Tôi chửa hoang" lên trán, sau này lại được tung hô là mẹ anh hùng trong một cuộc mít tinh biến thành đám tang. Còn đứa con bà từng ôm vào lòng ở rừng sâu lớn lên thành người đem tàn nhẫn ra đối xử với vợ, với con, với chính mẹ mình. Những chi tiết nhỏ nhất đọng lại lâu nhất: miếng cơm cháy Hiếu chia đều cho em, rổ khoai rơi xuống bậc cửa, sợi dây ni lông xanh bó quần áo mỗi lần bà bị đuổi về quê. Đêm làng Cuội vừa che tội lỗi, vừa là người bạn đường của bà Đất suốt đời.

Hỏi đáp về sách

Chuyện Làng Cuội của Lê Lựu kể về điều gì?

Chuyện Làng Cuội của Lê Lựu mở đầu bằng cái xác bà Hiêu Đất, mẹ phó chủ tịch tỉnh Lưu Minh Hiếu, trôi dạt về bến Chợ Quán làng Cuội. Từ cái chết ấy, sách ngược về đời cô Đất bị tổng Lỡi cưỡng bức, rồi theo bà qua kháng chiến, cải cách ruộng đất, chiến tranh đến thời Hiếu làm bí thư huyện. Đó là chuyện một người đàn bà và một ngôi làng chịu đựng quyền lực qua nhiều đời.

Nhân vật chính của Chuyện Làng Cuội là ai?

Nhân vật chính là bà Đất, tên cũ Bùi Thị Đất, con cụ đồ Mục, và con trai bà là Lưu Minh Hiếu. Đất bị tổng Lỡi bỏ rơi khi đang mang thai, một mình nuôi con trong rừng La Hiên, sau đó bị bêu riếu, đấu tố và ghẻ lạnh. Hiếu lớn lên thành bí thư đảng uỷ xã rồi bí thư huyện, sống với món nợ thân thế của mình.

Câu chuyện Chuyện Làng Cuội diễn ra ở đâu và vào thời gian nào?

Truyện diễn ra chủ yếu ở làng Cuội, sau này thuộc xã Ngoại Thượng, đổi thành Đại Thắng. Mạch kể bắt đầu từ năm Quý Dậu và hội thi nói khoác năm Tân Mùi 1931, qua thời Việt Minh, tề ngụy, cải cách ruộng đất, chiến tranh chống Mỹ cho tới khi Hiếu làm bí thư huyện. Làng có đầm Cuội, miếu ông Cuội và đình Nhằng làm chứng cho những biến cố ấy.

Cải cách ruộng đất tác động thế nào đến gia đình bà Đất trong Chuyện Làng Cuội?

Cải cách ruộng đất trong Chuyện Làng Cuội cuốn Kiêm, chồng bà Đất, vào cảnh đấu tố. Ông bị đội cải cách bắt, cùm trói, quy là địa chủ Nguyễn Văn Kiêm, rồi bị anh đội Lăng bắn phát súng cuối vào đầu, lệnh đình thi hành án đến muộn. Anh đội Lăng còn nói kẻ thù được tạo ra để chứng tỏ thành tích, và bà Đất cùng con cái bị dân làng xa lánh.

Lưu Minh Hiếu trở thành người thế nào trong Chuyện Làng Cuội?

Trong Chuyện Làng Cuội, Hiếu coi chỉ thị nội bộ cao hơn luật pháp với câu "Không có lãnh đạo, luật pháp vứt", và một nhà báo đã đổi tên anh thành Lưu Manh Hiêu. Anh ép mẹ, bỏ vợ Xuyến để Xuyến thắt cổ ở cây bàng miếu ông Cuội, rồi đi chiến trường với Nho. Sau này làm bí thư huyện, anh cưỡng bức giải phóng mặt bằng, lấp đầm Cuội và tát con gái Huyền.

Chuyện Làng Cuội muốn nói điều gì và hợp với ai?

Chuyện Làng Cuội cho thấy bà Đất chịu đựng từ vụ cưỡng bức, bêu riếu, đấu tố đến cái chết của hai con Mai và Sau. Cuộc mít tinh phong bà là mẹ anh hùng biến thành đám tang khổng lồ, và về già bà vẫn bị con dâu đuổi, phải bó quần áo bằng dây ni lông xanh mà về quê. Cuốn sách hợp với người muốn đọc về số phận người dân dưới sức nặng của quyền lực và những lần lịch sử đổi thay.

Giới thiệu

Chuyện Làng Cuội là tiểu thuyết trào phúng của Lê Lựu, nhà văn quen thuộc với bạn đọc qua Thời xa vắng. Câu chuyện bắt đầu bằng một sự kiện thê thảm mà khôi hài: xác bà Hiêu Đất, mẹ đồng chí phó chủ tịch tỉnh Lưu Minh Hiếu, trôi dạt về bến Chợ Quán. Cả làng Cuội, nơi xưa kia từng có hội thi nói khoác ở miếu Ông Cuội, bỗng "có chung một khuôn mặt buồn" mà lại náo nhiệt khác thường.

Từ cái chết ấy, Lê Lựu lần ngược lại đời bà Đất: những năm kháng chiến, những bản lý lịch, những lời tố cáo với số liệu chính xác đến từng công lao động, và những buổi tuyên dương "mẹ chiến sĩ" đầy khẩu hiệu. Sự thật và lời đồn, công và tội, cứ đổi chỗ cho nhau tùy theo ai đang cần.

Ngòi bút ông sắc, đầy chất dân gian, ngôn ngữ nhân vật thô ráp và sống động. Tiếng cười trong sách thường để lại vị đắng, vì đằng sau nó là phận người bị đem ra đo đếm bằng thứ thước đo của thời thế.

Lời tựa

Lê Lựu viết "Chuyện Làng Cuội" như một người trong làng kể chuyện làng mình, nên tiếng cười của ông không đứng từ xa mà chế giễu. Ông cười từ bên trong, cười cái cơ chế đã biến những người nông dân chất phác thành diễn viên của các phong trào, và biến lời nói khoác, đặc sản xưa của làng Cuội, thành ngôn ngữ chính thức của cả một thời.

Điều làm cuốn sách đáng sợ hơn một truyện trào phúng thông thường là nó cho thấy những quyết định lớn lao nhân danh tập thể nhiều khi sinh ra từ những vết thương riêng, những ẩn ức không ai biết. Và khi mục đích đã được đặt lên trên hết, con người chỉ còn là phương tiện. Nhân vật Nạc nghĩ về điều ấy bằng một câu chua chát đến lạnh người: "Không có con người, chỉ có mục đích của đội, sau này là của xã, của huyện. Con người chỉ vô cùng quan trọng hơn rất nhiều lần cái gậy, cái que, khẩu súng, quả lựu đạn và dây thừng, xích sắt để các ông ấy dùng đi tới đâu đó." Cái chữ "vô cùng quan trọng" ở đây là một lời mỉa rất Lê Lựu: khen mà như xát muối.

Truyện đi tới đi lui giữa các thời đoạn, có khi nhảy vọt ba mươi năm trong một câu. Người đọc không cần theo sát niên biểu; chỉ cần nhớ rằng mỗi lần thời gian gập lại là một lần tác giả cho ta thấy hậu quả của những gì đã gieo.

Sau Thời xa vắng, Lê Lựu tiếp tục cuộc truy vấn về những con người sống theo ý muốn của kẻ khác, nhưng lần này ở quy mô cả một ngôi làng. Tác phẩm là một tư liệu văn chương về một giai đoạn mà nhiều người muốn quên, và là lời nhắc rằng thứ ngôn ngữ rỗng tuếch có thể gây ra những tổn thương rất thật.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Phần 1 - Chương 1
  2. Phần 1 - Chương 2
  3. Phần 1 - Chương 3
  4. Phần 1 - Chương 4
  5. Phần 1 - Chương 5
  6. Phần 1 - Chương 6
  7. Phần 1 - Chương 7
  8. Phần 2 - Chương 1
  9. Phần 2 - Chương 2
  10. Phần 2 - Chương 3
  11. Phần 3 - Chương 1
  12. Phần 3 - Chương 2
  13. Phần 3 - Chương 3
  14. Phần 3 - Chương 4
  15. Phần 4 - Chương 1
  16. Phần 4 - Chương 2
  17. Phần 4 - Chương 3
  18. Phần 4 - Chương 4