Tủ Sách Việt Văn

Đại Tá Không Biết Đùa

Đại Tá Không Biết Đùa cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 70

Đánh giá: 4.3/5 (11 đánh giá)

Giới thiệu

Đại Tá Không Biết Đùa là tiểu thuyết của Lê Lựu về chiến trường Campuchia trong những năm quân tình nguyện Việt Nam truy quét tàn quân Pôn Pốt. Nhân vật chính là một nhà báo vừa thoát khỏi trận phục kích, trên đường về trạm quân y vẫn nghe mãi tiếng kêu cứu của người lính trẻ và cảm giác bãi nước miếng nhổ vào mặt mình. Người lính ấy là con trai của vị đại tá đã tiễn anh ra sân bay nửa tháng trước, hẹn ngày gặp lại để nghe "những nhận xét mới mẻ" về cuộc chiến.

Từ khoảnh khắc đối mặt giữa người cha và người nhà báo, cuốn sách lần ngược về chân dung ông đại tá: bốn mươi năm làm lính, có mặt ở những trận ác liệt nhất mà chưa một lần bị thương, người dám bước một mình vào bãi mìn vác thương binh ra, kẻ được người ta kính sợ và cũng bị không ít người căm ghét.

Lê Lựu viết dồn dập, câu dài, nhiều độc thoại nội tâm, không ngại nói đến những mặc cảm, dục vọng và nỗi ghen tuông của người lính xa nhà. Đây là một cuốn sách về chiến tranh nhưng thực chất xoay quanh lương tâm và trách nhiệm của từng con người trong đó.

Lời tựa

Cái tên "Đại Tá Không Biết Đùa" nghe như lời khen một người nghiêm cẩn, nhưng đọc đến giữa sách mới thấy nó cũng là một lời buộc tội. Lê Lựu dựng một con người không bao giờ nhân nhượng với mình lẫn người, rồi lặng lẽ hỏi: sự cứng rắn làm nên người anh hùng nơi chiến trường có còn là đức tính khi đem áp vào đời sống của con cái và những người yếu hơn mình hay không.

Cuốn sách hay nhất ở những cuộc đối thoại giữa các thế hệ. Lớp trẻ trong truyện không còn tin vào những lời hay ý đẹp, và họ nói điều đó thẳng thừng với các bậc cha chú quen ra mệnh lệnh. Một người trẻ phân biệt văn hoá thật với cái vỏ của nó, và nhận xét về hạng người khéo uốn lưỡi: "Những con người ấy không có tính nết riêng hoặc gọt trụi hết tính nết riêng, để lăn tròn theo mọi người." Câu văn sắc như một nhát dao, cho thấy Lê Lựu nhìn xã hội thời hậu chiến không chút dễ dãi.

Văn trong sách nhiều chỗ dồn lời thoại vào mạch kể, không xuống dòng, người nói và người nghe lẫn vào nhau. Đừng vội thấy rối; cách viết ấy buộc người đọc chậm lại, tự phân vai, và nhờ đó nghe được giọng từng người rõ hơn.

Ở một thời mà văn chương chiến tranh thường chọn ca ngợi, Lê Lựu chọn đứng gần con người hơn là gần huân chương. Cuốn sách không cho người đọc một kết luận dễ chịu về ai đúng ai sai; nó để lại nỗi băn khoăn về cái giá của sự cứng rắn, thứ giá mà người cha, người con và cả người đứng ngoài đều phải gánh một phần.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương Kết