Tủ Sách Việt Văn

Cư Kỉnh

Cư Kỉnh cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 146

Đánh giá: 4.6/5 (36 đánh giá)

Giới thiệu

Cư Kỉnh là một tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh, đặt câu chuyện bên con rạch Cái Tắc ở Ô Môn, con đường nước giúp người ta đi tắt qua Ba Se, Cầu Nhiếm, Phong Điền. Bên bờ rạch có tòa nhà nền đúc đá, tường trắng nóc đỏ của ông Huyện Hàm Tân, người giàu ruộng đất mà vẫn được làng dân kính mến. Ông bốn mươi lăm tuổi, tính ôn hòa, không ham mở rộng vườn tược; bà Huyện thì tiếc mãi miếng đất nhà Xã Nhẫn bị tòa phát mãi mà chồng không chịu mua.

Người mua miếng đất ấy là Chí Cao. Việc gia đình mới về làm hàng xóm tưởng chỉ là chuyện vặt bên vườn kiểng, rồi kéo theo cả một chuỗi biến cố: một người đàn bà tên Ngô Thị Lịnh từ Sài Gòn xuống Cần Thơ tìm chồng, những lời khai trước quan chủ quận, những bóng áo trắng lặng lẽ băng qua vườn trầu lúc nửa đêm.

Như nhiều tác phẩm khác của ông, Hồ Biểu Chánh tả cảnh miệt vườn Nam Bộ tỉ mỉ, đầy hương vị, rồi dẫn truyện theo lối điều tra, khai cung, để cuối cùng đặt câu hỏi về nề nếp gia đình và cách người ta giữ mình trước cám dỗ. Tên sách, "cư kỉnh", là một chữ của đạo Nho, ý nói giữ lòng nghiêm cẩn trong cách sống.

Lời tựa

Hồ Biểu Chánh vẫn được nhớ như người kể chuyện luân lý của đất Nam Kỳ, nhưng "Cư Kỉnh" cho thấy ông cũng biết dựng một vụ án. Điều đáng chú ý là ông không dùng án mạng để giật gân. Cái chết bên con rạch chỉ là hòn đá ném vào một mặt nước yên, và thứ ông thật sự muốn nhìn là những gợn sóng lan tới một gia đình nề nếp.

Vì vậy, căng thẳng của truyện ít nằm ở dấu vết hung khí mà nằm ở sự dè dặt giữa người với người. Ông Huyện ngần ngừ, bà Huyện cứng cỏi, quan Chủ quận nhẫn nại chờ. Tác giả chỉ cần một câu tả không khí để người đọc biết có điều chưa ai dám nói ra: "Quan chủ quận thì nghiêm nghị, còn ông Huyện thì tư lự, cử chỉ ấy làm cho cuộc hội diện chiều nay đã không vui vẻ, mà còn có không khí nặng nề khó chịu." Không một lời buộc tội, vậy mà cả căn phòng như đông cứng lại. Đó là lối trinh thám rất riêng của ông: thủng thẳng, giữ lễ, để sự thật đi ra từ từ.

Người đọc quen văn trinh thám phương Tây sẽ thấy nhịp truyện chậm. Hãy đọc nó như nghe một ông già miệt vườn kể chuyện bên ấm trà, kiên nhẫn với những đoạn khai cung, vì chính ở đó tính cách từng người lộ ra.

Cuốn sách giữ lại một Ô Môn, một Cần Thơ đầu thế kỷ trước với hương quản, gia dịch, đèn măng sông, và giữ cả niềm tin của tác giả rằng nề nếp trong nhà là bức tường đầu tiên chắn cám dỗ. Niềm tin ấy có thể đã cũ, nhưng câu hỏi nó đặt ra thì chưa.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6
  7. Chương 7
  8. Chương 8
  9. Chương 9
  10. Chương 11
  11. Chương 12