Tủ Sách Việt Văn

Một Người Tên Là Trần Văn Bá

Một Người Tên Là Trần Văn Bá cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 179

Đánh giá: 4.4/5 (55 đánh giá)

Giới thiệu

Một Người Tên Là Trần Văn Bá là tiểu thuyết Duyên Anh viết ở hải ngoại, lấy cảm hứng từ Trần Văn Bá, một người trẻ từng du học ở Pháp rồi trở về nước hoạt động và bị bắt giam. Trong "Lời đầu", tác giả kể rằng cuốn sách ra đời từ lời thúc giục của một người bạn làm xuất bản ở Paris, người đã nhiều đêm đứng trước tòa đại sứ giữa mùa đông lạnh buốt, và hỏi ông vì sao chưa có tác phẩm văn chương nào viết về những người như Trần Văn Bá.

Duyên Anh nói rõ ông không viết tiểu sử. Ông dựng một nhân vật "chàng" như một biểu tượng của tuổi trẻ dấn thân, và để câu chuyện bắt đầu từ lúc chàng bị bịt mắt, còng tay, đưa vào phòng giam. Phần lớn sách là những cuộc đối đáp giữa người tù và các cán bộ thẩm vấn, những ngày ngồi hút thuốc uống trà không chịu viết tự khai, xen với những trang độc thoại dài về thời cuộc, về du đãng, trí thức lưu vong và bài học Tây Sơn.

Đây là một cuốn sách có lập trường chính trị rõ rệt, giọng văn nhiều khi gay gắt và đầy cảm khái. Người đọc quen một Duyên Anh của tuổi học trò sẽ gặp ở đây một ngòi bút khác hẳn, nặng nề và quyết liệt hơn.

Lời tựa

Cuốn sách này ra đời từ một lời đặt hàng: viết cho được một "thần tượng" của tuổi trẻ quốc gia. Điều thú vị là "Một Người Tên Là Trần Văn Bá", ở những trang hay nhất, lại đi ngược lời đặt hàng ấy. Nhân vật chàng của Duyên Anh không muốn làm tượng đài. Chàng chỉ là một người trẻ đã chọn trở về, và trong bóng tối phòng giam, chàng bị buộc phải tự hỏi mình về cái giá của lựa chọn đó.

Giữa những đoạn chính luận dài, có lúc gay gắt như diễn thuyết, đôi khi hiện ra một giọng trầm hơn, gần với nỗi lòng con người hơn là với khẩu hiệu, như khi ông viết về ước muốn thật của chàng: "Không chàng không bao giờ muốn làm anh hùng cả, chàng chỉ muốn gia đình chàng, người yêu của chàng, bằng hữu của chàng biết rằng chàng đã về Việt Nam và đang nằm trong tù ngục cộng sản để chia sẻ nỗi đau khổ với dân tộc chàng." Ước muốn khiêm nhường ấy mới là chỗ nhân vật trở nên có thật.

Đây là cuốn sách mang lập trường rõ rệt, và người đọc hôm nay có thể đồng tình hay không đồng tình. Cách đọc công bằng nhất là đọc nó như một văn bản của thời cuộc: tiếng nói của một nhà văn lưu vong, viết trong cơn nóng của những năm đầu xa xứ, về một người trẻ có thật mà ông dựng lại bằng hư cấu.

Sức nặng của cuốn sách vì thế nằm ít ở luận điểm chính trị, nhiều hơn ở chân dung một ngòi bút đang đổi giọng, và ở hình ảnh một người tù ngồi tựa tường, mắt bị bịt, tự nhớ lại đời mình.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Đầu
  2. Chương 1
  3. Chương 2
  4. Chương 3
  5. Chương 4
  6. Chương 5
  7. Chương 6
  8. Chương 7
  9. Chương 8
  10. Chương 9
  11. Chương 10
  12. Chương 11
  13. Chương 12
  14. Chương 13
  15. Chương 14
  16. Chương 15
  17. Chương 15