Nhà Giả Kim
Giới thiệu
Nhà Giả Kim (O Alquimista, 1988) là cuốn tiểu thuyết đã đưa Paulo Coelho, nhà văn Brazil, trở thành một trong những tác giả được đọc nhiều nhất thế giới. Bản tiếng Việt do Lê Chu Cầu dịch từ bản tiếng Đức, có tham khảo bản tiếng Anh, với tên gọi ban đầu là “Chàng trai chăn cừu”.
Santiago, cậu chăn cừu xứ Andalusia, nhiều lần mơ cùng một giấc mơ về kho báu nằm dưới chân Kim Tự Tháp. Cậu bán đàn cừu, rời quê, băng qua eo biển sang châu Phi, rồi theo đoàn lữ hành vượt sa mạc Sahara. Dọc đường, cậu gặp một ông vua bí ẩn, một người buôn pha lê, một chàng người Anh say mê thuật luyện kim, một cô gái ở ốc đảo, và cuối cùng là nhà luyện kim đan có con chim ưng biết săn mồi giữa cát.
Truyện được kể như một ngụ ngôn, câu chữ giản dị, giàu biểu tượng: “vận mệnh”, “ngôn ngữ của vũ trụ”, “những dấu hiệu”. Mở đầu sách là một biến tấu của Oscar Wilde về chàng Narziss và mặt hồ, như một lời gợi ý cách đọc cả cuốn sách.
Lời tựa
Sức sống lâu bền của "Nhà Giả Kim" nằm ở chỗ nó dám đơn giản. Paulo Coelho không dựng một cốt truyện phức tạp; ông kể một ngụ ngôn, và để người đọc tự nhận ra mình trong đó. Cậu chăn cừu đi tìm kho báu, nhưng thứ cuốn sách thật sự quan tâm là con người phải học những gì trên đường đi, và vì sao phần đông bỏ cuộc ngay trước đích.
Điểm sâu nhất của truyện không nằm ở những câu nói về ước mơ được trích dẫn khắp nơi, mà ở ý niệm về thử thách cuối cùng. Nhà luyện kim đan nói với cậu bằng một thứ trí tuệ của sa mạc, tàn nhẫn mà không thiếu lòng thương: "Đó chính là thời điểm mà đa số bỏ cuộc, nói theo ngôn ngữ sa mạc là “chết khát vào đúng cây chà là xuất hiện ở chân trời”." Một hình ảnh như vậy đủ nói hết cái giá của sự nản lòng, mà không cần đến bài giảng đạo đức nào.
Nên đọc chậm, đừng vội tìm thông điệp. Những nhân vật phụ như ông chủ tiệm pha lê, người cả đời mơ đi hành hương mà không bao giờ đi, có khi lại nói với người đọc trưởng thành nhiều hơn chính Santiago.
Bản dịch của Lê Chu Cầu giữ được giọng kể mộc, hợp với tinh thần một câu chuyện ngụ ngôn. Gần bốn mươi năm sau, cuốn sách vẫn được trao tay nhau như một lời nhắc: điều ta tìm kiếm thường đòi hỏi ta trở thành một người khác trước khi tìm thấy nó.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026