Veronika Quyết Chết
Giới thiệu
Veronika Quyết Chết (Veronika decide morrer) là tiểu thuyết của nhà văn Brazil Paulo Coelho, ra mắt năm 1998, đến với bạn đọc Việt qua bản dịch của Ngọc Phương Trang. Sách mở bằng một ngày cụ thể: 11 tháng 11 năm 1997, khi Veronika, cô gái trẻ làm việc ở thư viện tại Ljubljana, dọn dẹp căn phòng thuê trong một tu viện, đánh răng, lên giường và uống từng viên thuốc ngủ một.
Cô không chết. Cô tỉnh dậy trong Villete, một bệnh viện tâm thần, và được báo rằng tim mình đã tổn thương nặng, chỉ còn sống được ít ngày. Từ đó, giữa những người bị xem là điên như bà Mari hay chàng Eduard mang chẩn đoán tâm thần phân liệt, Veronika bắt đầu nhìn lại đời sống mà cô từng thấy vô nghĩa.
Coelho viết bằng giọng giản dị, nhiều đoạn ngụ ngôn và triết lý, có lúc xuất hiện chính ông như một nhân vật bên lề. Cuốn sách đặt ra những câu hỏi về sự điên và sự bình thường, về cái chết như một cách để học lại cách sống.
Lời tựa
Paulo Coelho thường bị chê là giản đơn, nhưng ở "Veronika Quyết Chết" sự giản đơn ấy lại là một lựa chọn có chủ ý. Ông lấy một câu hỏi rất lớn, sống để làm gì, và đặt nó vào nơi người ta ít ngờ nhất: một bệnh viện tâm thần, giữa những người mà xã hội đã thôi chờ đợi điều gì.
Điều tinh tế của cuốn sách là Veronika không cứu ai bằng lời khuyên. Cô chỉ có mặt, với cái chết được báo trước, và chính sự có mặt ấy buộc người xung quanh nhìn lại đời mình. Coelho ghi lại phản ứng của họ bằng những câu tự hỏi trần trụi như người ta vẫn tự hỏi lúc nửa đêm: "Nhưng nếu tình huống này xảy ra với mình thì sao? Nếu mình vẫn còn cơ may sống. Mình có tận dụng nó không?" Câu hỏi không dành riêng cho bệnh nhân ở Villete. Nó được ném thẳng ra khỏi trang sách, về phía người đang cầm sách.
Bản dịch của Ngọc Phương Trang đọc trôi, dù văn bản đôi chỗ còn sót lỗi gõ. Hãy dành sự chú ý cho những nhân vật phụ, người đàn bà từng mơ một mối tình cũ, cựu luật sư, chàng họa sĩ ít nói, vì mỗi người là một cách khác nhau để đánh mất và tìm lại chính mình.
Hơn hai mươi năm sau khi ra đời, cuốn tiểu thuyết vẫn được những người trẻ tìm đọc trong những lúc chông chênh. Nó không hứa hẹn phép màu. Nó chỉ nhắc rằng thứ "bình thường" mà ta cố gắng gìn giữ đôi khi mới là căn bệnh, và rằng muốn sống thật thì phải dám liều một chút điên rồ.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026