Tủ Sách Việt Văn

Sông Đông Êm Đềm - Phần 3

Sông Đông Êm Đềm - Phần 3 cover

Thể loại: Văn Học - Cổ Điển

Tác giả:

Người dịch: Nguyễn Thuỵ Ứng

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 122

Đánh giá: 4.9/5 (32 đánh giá)

Tóm tắt nội dung

Tháng ba năm 1914, Natalia gầy rộc người trở về ở với bố mẹ chồng. Nàng là vợ chính thức của Grigori, từng tự tử không chết, vẫn hy vọng chồng quay về. Còn Grigori thì viết thư đáp rằng miếng bánh đã cắt ra thì không thể làm liền lại, vì chàng đã có con với Acxinhia. Rồi mùa hạn hán đến, con cú kêu trên gác chuông, tiếng "Báo động!" vang giữa mùa gặt, và các chàng Cô-dắc bỏ máy gặt phi ngựa về thôn. Grigori ra biên giới Nga-Áo, đâm chết một lính Áo trẻ như đứa con nít trong trận xung phong đầu tiên. Cùng lúc, nhà Melekhov nhận tin chàng chết trận, rồi mười hai ngày sau lại nhận thư báo chàng còn sống. Natalia tìm đến Acxinhia van xin trả chồng và bị đuổi đi.

Cuốn sách cho thấy chiến tranh được gọi là chiến công, còn người ở trong đó thì mất ngủ, mất mắt, mất cả sự bình yên. Grigori gầy đi, tay vẫn co cứng như nắm cán giáo trong giấc ngủ. Garangia lần lượt gỡ niềm tin của chàng vào vua và Tổ quốc. Khi trở về, chàng xé chiếc khăn thêu hoa, không quay lại nhìn Acxinhia, và Natalia mỉm cười đau khổ rồi ngã gục. Có những vết cắt mà bàn tay nào cũng không khâu liền lại được.

Hỏi đáp về sách

Sông Đông Êm Đềm - Phần 3 kể về điều gì?

Sông Đông Êm Đềm - Phần 3 của Mikhail Sholokhov kể về những ngày đầu Đại chiến thế giới thứ nhất đổ xuống làng Cô-dắc bên sông Đông. Grigori Melekhov bị cuốn từ cảnh làm đồng, qua trận xung phong đầu tiên, đến nhà thương mắt ở Moskva rồi trở về nhà. Song song với chuyện chiến trường là nỗi chờ đợi của Natalia và nỗi đau của Acxinhia ở quê nhà.

Nhân vật chính của Sông Đông Êm Đềm - Phần 3 là ai?

Nhân vật trung tâm là Grigori Melekhov, chàng Cô-dắc trấn Vosenskaia. Quanh chàng có anh Petro, cha Panteley Prokofievich, em gái Dunhiaska, người vợ chính thức Natalia và người tình Acxinhia. Ở nhánh khác, sách theo chân trung uý Evgeni Litnhitki và Strenev, người viết nhật ký.

Câu chuyện diễn ra ở đâu và khi nào?

Phần 3 mở đầu ở thôn Tatarsky, tháng ba năm 1914, rồi theo trung đoàn ra biên giới Nga-Áo vào mùa hè khi chiến tranh nổ ra. Chiến dịch đi qua Rovno, Brody, Kamenka-Strumilovo, còn Grigori sau đó nằm viện ở ngoại ô Moskva vào mùa thu. Chàng trở về Hạ Yablonovsky đêm mồng bốn tháng mười một.

Lần đầu giết người đã ám ảnh Grigori thế nào?

Ở trận xung phong đầu tiên của Sông Đông Êm Đềm - Phần 3, Grigori đâm chết một lính Áo mặt chưa cạo râu, rồi chém thêm một người chạy dọc hàng rào. Nhìn lại, chàng thấy người lính ấy trẻ như đứa con nít, lòng rối loạn, chân nặng như chì. Sau đó chàng gầy đi, mơ thấy kẻ bị giết mỗi đêm, và tay phải trong giấc ngủ vẫn co cứng như nắm cán giáo.

Garangia đóng vai trò gì với Grigori trong nhà thương?

Trong nhà thương, Garangia, người Ukraina bị thương ở mắt, hỏi Grigori những câu đơn giản và lần lượt phá tan niềm tin của chàng vào nhà vua, Tổ quốc và nghĩa vụ Cô-dắc. Anh nói chiến tranh sẽ làm nhân dân thức tỉnh và cần quay mũi súng lại. Garangia mơ một thế giới không biên giới, không thù dân tộc.

Phần 3 kết thúc thế nào giữa Grigori, Acxinhia và Natalia?

Grigori trở về, nghe cụ Xaska báo Acxinhia đã ngoại tình với Evgeni. Chàng xé chiếc khăn thêu hoa định tặng nàng, quật roi vào Evgeni đến máu me, rồi không ngoảnh lại khi Acxinhia hỏi có tha thứ không. Về nhà, Natalia mỉm cười đau khổ rồi ngã gục; đêm ấy Grigori và Natalia nằm với nhau, ông Panteley lén thấy và thốt lên tạ ơn Chúa.

Giới thiệu

Sông Đông Êm Đềm là bộ tiểu thuyết sử thi của Mikhail Sholokhov, nhà văn Xô viết được trao giải Nobel Văn học năm 1965. Bản dịch của Nguyễn Thụy Ứng đã gắn bó với bạn đọc Việt Nam suốt nửa thế kỷ. Ở lời người dịch cho lần xuất bản thứ sáu, ông kể chuyện ở tuổi bảy mươi chín vẫn ngồi bên máy vi tính sửa lại bản dịch, cố "giữ lấy cái hơi đầu tiên", cái "hơi Cô-dắc" của nguyên tác.

Câu chuyện xoay quanh gia đình Melekhov ở một thôn Cô-dắc bên bờ sông Đông, với ông già Panteley Prokofievich, hai anh em Petro và Grigori, trong những năm dữ dội từ trước Thế chiến thứ nhất qua Cách mạng tháng Mười và nội chiến. Grigori, người đàn ông bị giằng xé giữa tình yêu, gia đình và các phe phái, trở thành một trong những nhân vật phức tạp nhất của văn học thế kỷ XX.

Sholokhov tả cảnh thảo nguyên, sinh hoạt làng Cô-dắc và chiến tranh với sức mạnh hiếm có, không né tránh sự tàn khốc của cả hai phía. Sách gồm năm quyển trên Tủ Sách Việt Văn, nên đọc liền mạch từ đầu.

Lời tựa

Trong những bộ sử thi lớn về chiến tranh và cách mạng, nhân vật chính thường đi về một phía. Grigori Melekhov của "Sông Đông Êm Đềm" thì không. Anh lưỡng lự, ngờ vực, đổi phe, và chính vì không thể tin trọn vào bên nào mà anh trở thành hiện thân cho số phận của cả một cộng đồng Cô-dắc bị nghiền giữa các thế lực.

Sholokhov không cho Grigori những lời lẽ hùng hồn. Anh nói bằng ngôn ngữ của người nông dân cầm súng, thực tế đến chua chát. Khi bị hỏi chính quyền mới sẽ đem lại gì, anh vặn lại: "Ruộng đất của chúng ta thì chỉ sợ không làm hết. Tự do thì không thể đòi hỏi thêm được nữa, nếu không sẽ tha hồ giết nhau ngoài phố." Câu trả lời ấy không thuộc về một ý thức hệ nào; nó thuộc về một con người đã thấy quá nhiều để tin vào những khẩu hiệu.

Năm quyển sách dài, và người đọc sẽ có lúc lạc giữa các tên người, tên đất. Khi ấy, hãy quay về với những người đàn bà, Acxinhia, Natalia, bà mẹ già. Họ ít khi cầm súng, nhưng chính họ mang trọn sức nặng của chiến tranh, và những trang viết về họ thuộc loại đẹp nhất của bộ sách.

Cuốn tiểu thuyết đứng vững qua bao biến đổi của lịch sử vì nó không chịu đơn giản hóa con người. Nó cho thấy chiến tranh, dù nhân danh điều gì, rốt cuộc vẫn đổ xuống những cánh đồng dưa, những mái nhà ven sông, và lòng người thì không bao giờ êm đềm như tên dòng sông.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Chương 1
  2. Chương 2
  3. Chương 3
  4. Chương 4
  5. Chương 5
  6. Chương 6
  7. Chương 7
  8. Chương 8
  9. Chương 9
  10. Chương 10
  11. Chương 11
  12. Chương 12
  13. Chương 13
  14. Chương 14
  15. Chương 15
  16. Chương 16
  17. Chương 17
  18. Chương 18
  19. Chương 19
  20. Chương 20
  21. Chương 21
  22. Chương 22
  23. Chương 23
  24. Chương 24