Tủ Sách Việt Văn

Truyện Thơ Quan Âm Thị Kính

Truyện Thơ Quan Âm Thị Kính cover

Thể loại: Tiểu Thuyết

Tác giả:

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Số lần đọc: 85

Đánh giá: 4.3/5 (16 đánh giá)

Giới thiệu

Truyện Thơ Quan Âm Thị Kính là truyện thơ Nôm khuyết danh, diễn ca theo thể lục bát, dài 788 câu. Bản này có phần lược truyện chia làm năm hồi trước khi đi vào nguyên văn, giúp người đọc hôm nay dễ nắm mạch.

Câu chuyện bắt đầu từ một kiếp tu hành: vì muốn thử lòng, Phật cho đầu thai làm con gái họ Mãng, tên Thị Kính, và bắt chịu oan khổ suốt đời. Thị Kính lấy thư sinh Thiện Sĩ, vợ chồng hòa thuận, cho đến đêm nàng cầm dao toan cắt sợi râu mọc ngược nơi cằm chồng. Chồng giật mình tưởng bị ám hại, nhà chồng một mực buộc tội giết chồng. Nàng giả trai vào chùa Vân Tự, thành chú tiểu Kính Tâm, rồi lại mang tiếng oan lần nữa khi Thị Mầu, con gái phú ông, có mang và đổ cho chú tiểu.

Từ hai nỗi oan ấy, truyện thơ ca ngợi đức nhẫn nhục và lòng từ bi. Lời thơ mộc mạc, nhiều câu đã thành quen thuộc trong dân gian, cũng là cốt truyện của vở chèo cổ nổi tiếng cùng tên.

Lời tựa

Điều làm "Truyện Thơ Quan Âm Thị Kính" sống lâu trong lòng người Việt không hẳn là phép màu thành Phật, mà là sự thấu hiểu rất trần thế về nỗi oan: lời đồn, con mắt của làng xóm, sự bất lực của người cha khi con gái bị nhà chồng trả về.

Người kể khuyết danh có biệt tài đặt những câu lục bát mộc mạc mà sâu. Đoạn đáng nhớ có lẽ là lúc chú tiểu Kính Tâm, người đã gánh tiếng oan, một mình nuôi đứa trẻ không phải con mình giữa chốn thiền môn: "Khi trống giục, lúc chuông dồn, / Tiếng chuông lẫn tiếng ru con tối ngày." Hai dòng thơ đặt tiếng kinh bên tiếng ru, cửa thiền bên cảnh làm mẹ, và cho thấy lòng từ bi ở đây không phải giáo lý suông mà là việc làm cụ thể mỗi ngày.

Hãy thử đọc thành tiếng vài đoạn, vì lục bát vốn sinh ra để được nghe hơn là để đọc thầm. Những câu tả Thị Mầu đăm đăm tưởng nguyệt mơ hoa sẽ cho thấy dân gian tinh nghịch và bao dung với cả nhân vật bị người đời chê cười.

Từ truyện thơ, câu chuyện đã đi vào chiếu chèo, vào lời ăn tiếng nói thường ngày, thành cách người ta nói về mọi nỗi oan không cách gì giãi bày. Giữ lại văn bản này là giữ một mạch ngầm của văn hoá Việt: niềm tin rằng sự thật có thể đến chậm, nhưng lòng tốt thì chẳng bao giờ vô ích.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lược Truyện
  2. Nội Dung
  3. Chương 2
  4. Chương 3
  5. Chương 4
  6. Kết Luận