Vết Sẹo Và Cái Đầu Hói
Giới thiệu
Vết Sẹo Và Cái Đầu Hói là tiểu thuyết trào phúng của nhà văn, nhà thơ Võ Văn Trực, một cuốn sách dày lấy đề tài đời sống trong giới làm văn hóa văn nghệ. Nhân vật Cù Văn Hòn, người gốc làng quê có núi Di Lĩnh và sông Phùng, đang nằm nghe băng dân ca cho quên một ngày bực bội ở cơ quan thì điện thoại reo. Đầu dây bên kia là Quách Quyền Lực, gào đi gào lại một câu: "Ông muốn làm nhục tôi phải không?"
Quách Quyền Lực là nhân vật mà tác giả dành nhiều tâm sức nhất: một người lãnh đạo cơ quan văn nghệ có "tài nghệ phân thân", gặp quan lớn thì đĩnh đạc như chính khách, gặp đám nghệ sĩ "Chí Phèo" thì say khướt cười khà khà, gặp người đổi mới nói giọng đổi mới, gặp người bảo thủ nói giọng bảo thủ. Quanh hắn là những người cầm bút được đi hội thảo, ăn ở không mất tiền, bài vở in ngay chẳng qua ban bệ nào.
Giọng văn châm biếm, nhiều đoạn cường điệu có chủ ý, để lộ ra những trò tiểu xảo, tham vọng và sự xu thời trong một môi trường lẽ ra phải trọng chữ nghĩa.
Lời tựa
Tiếng cười trong "Vết Sẹo Và Cái Đầu Hói" phần lớn bật ra từ ngôn ngữ. Võ Văn Trực cho thấy một bộ máy có thể vận hành gần như hoàn toàn bằng chữ rỗng: khẩu hiệu, thông báo khẩn cấp, những bài diễn văn dài dằng dặc mà càng nói càng xa sự thật. Châm biếm ở đây không nhắm vào một cá nhân, mà nhắm vào cái thói quen để chữ nghĩa thay cho việc làm.
Những cuộc họp "xốc lại tổ chức" là nơi điều ấy lộ rõ nhất. Trước tấm bảng thông báo ba lần "khẩn cấp", một nhân viên lâu năm chỉ buông một câu chán chường: "Xốc xốc xốc. Dăm ba tháng lại xốc một lần." Câu cằn nhằn ấy nói được nhiều hơn cả chương sách. Nó cho thấy những người làm việc thật đã mệt mỏi với các đợt cải tổ hình thức đến mức nào, và tiếng cười của tác giả, đằng sau vẻ cường điệu, có vị chua chát của người trong cuộc.
Đừng bỏ qua những tấm danh thiếp, những câu phân công nghe trịnh trọng mà vô lý, những biệt danh nhân vật tự hào mà không hiểu nghĩa. Chính các chi tiết vặt ấy mới là chỗ ngòi bút trào phúng sắc nhất.
Truyện có lúc kể dông dài và lặp ý, nhưng nó giữ được một điều quý: lòng tự trọng của những người cầm bút tử tế bị dồn vào góc, như Cù Văn Hòn, vẫn nhớ về làng quê và những người nghèo biết thương nhau. Cái tương phản ấy khiến cuốn sách không chỉ để cười, mà còn để thấy buồn cho một môi trường lẽ ra phải biết quý con người.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026
Mục lục
- Chương I
- Chương II
- Chương III
- Chương IV
- Chương V
- Chương VI
- Chương VII
- Chương VIII
- Chương IX
- Chương X
- Chương XI
- Chương XII
- Chương XIII
- Chương XIV
- Chương XV
- Chương XVI
- Chương XVII
- Chương XVIII
- Chương XIX
- Chương XX
- Chương XXI
- Chương XXII
- Chương XXIII
- Chương XXIV
- Chương XXV
- Chương XXVI
- Chương XXVII
- Chương XXVIII
- Chương XXIX