Chiếc Măng - Tô Trắng Kẻ Ô Vuông
Giới thiệu
Chiếc Măng - Tô Trắng Kẻ Ô Vuông là truyện điều tra hình sự Ba Lan của Kazimierz Korkozowicz, do Thu Hạnh chuyển ngữ. Truyện mở đầu bằng một đêm của Ca-rôn Pa-gi-xturi: anh giả vờ ngủ khi nghe An-ca, cô gái nằm bên cạnh, lén gọi điện cho ai đó và hẹn đến một con phố lạ. Sáng ra, cô đã biến mất, chỉ để lại mẩu giấy "Chào anh – An-ca".
Cùng buổi sáng ấy, tại một cơ quan trong thành phố, người ta phát hiện một người gác đêm bị trói, một người gác khác bị đâm chết cạnh phòng thủ quỹ, tủ két hé mở: một vụ trộm lớn với số tiền sáu trăm ngàn. Từ một chiếc áo măng-tô trắng kẻ ô vuông và một chiếc xắc, Ca-rôn cùng người bạn thân, người kể chuyện xưng "mình", bị cuốn vào cuộc truy tìm song song với công an, giữa một băng trộm không chịu buông tha và một cô gái có thể đang gặp nguy.
Truyện kể xen kẽ nhiều góc nhìn, giữ được không khí phố phường Warszawa với những hàng bồ đề, ánh đèn đường và màn sương mùa thu.
Lời tựa
Phần lớn truyện hình sự đặt người đọc bên cạnh cảnh sát. "Chiếc Măng - Tô Trắng Kẻ Ô Vuông" chọn đứng bên những người thường vô tình biết quá nhiều, và để họ cãi nhau về điều nên làm. Chính cuộc tranh luận ấy, hơn cả vụ trộm, là trái tim của cuốn sách.
Lời chất vấn giữa hai người bạn bật ra không chút rào đón: "Lúc nào cậu cũng chỉ nghĩ đến cá nhân mình. Thế còn cô gái kia?" Câu ấy vạch ra lằn ranh đạo đức mà mọi nhân vật đều phải bước qua: giữ yên thân, hay chịu dính líu vì một người mình chẳng mấy quen. Korkozowicz không biến ai thành anh hùng; ông để họ do dự, sợ hãi, ích kỷ, rồi đổi khác một cách rất người.
Người kể chuyện đổi giọng nhiều lần, mỗi góc nhìn chỉ nắm một phần sự việc; ghép chúng lại là phần việc thú vị dành riêng cho người đọc.
Chúng tôi nghĩ cuốn sách đáng được nhớ như một lát cắt của trinh thám Đông Âu còn ít được biết đến ở nước ta: kín đáo, tỉnh táo, chú trọng lương tâm hơn những pha hành động.
Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026