Tủ Sách Việt Văn

Xử Án Trong Tu Viện

Xử Án Trong Tu Viện cover

Thể loại: Trinh Thám

Tác giả:

Người dịch: Giang Tân

Nhà xuất bản: Tú Sách Việt Văn

Năm xuất bản:

Giới thiệu

"Xử Án Trong Tu Viện" (nguyên tác The Haunted Monastery) thuộc loạt công án của Robert van Gulik, nhà Hán học người Hà Lan đã dựng lại hình ảnh vị phán quan đời Đường mà bản dịch của Giang Tân gọi là Dịch Nhân Tiết. Lời tựa đầu sách giải thích khá kỹ chức phán quan trong guồng máy cai trị Trung Hoa xưa: một người cùng lúc là quan toà, công tố và thám tử, kiêm cả việc thu thuế, giữ trị an, được dân xem là "phụ mẫu chi dân".

Câu chuyện xảy ra năm 666, khi Dịch Nhân Tiết ba mươi sáu tuổi, vừa được điều về Hàn Nguyên, nhiệm sở thứ hai của ông. Trên đường đến nơi cùng ba người thiếp và viên phụ tá Tào Can, đoàn người gặp giông bão lúc hoàng hôn và phải xin trú tạm trong một tu viện của đạo Lão. Đêm ấy vị phán quan thức trắng: nhiều chuyện kỳ lạ xảy ra giữa những dãy hành lang, những người tu hành và những vị khách cùng trú trong tu viện.

Như các cuốn khác của van Gulik, truyện đan việc phá án với những chi tiết sinh hoạt rất đời: bàn cờ tướng, bữa tiệc do vị trụ trì khoản đãi, một vị nguyên quốc tử giám goá vợ, những lời qua tiếng lại trong gia quyến.

Lời tựa

Cái hay của "Xử Án Trong Tu Viện" bắt đầu từ chỗ van Gulik đặt một vị quan Khổng giáo vào giữa một đạo quán. Người tin vào lễ nghi, trật tự và lý lẽ phải qua đêm trong không gian của bùa chú và lời đồn về hồn ma, nơi quyền uy của ông gần như không có hiệu lực. Vụ án vì thế cũng là cuộc đối thoại ngầm giữa hai cách nhìn thế giới.

Điều khiến Dịch Nhân Tiết đáng tin lại là những khoảnh khắc ông chẳng giống bậc thánh phá án. Ông bị cảm, mắt đỏ ngầu, phải đi dự tiệc trong khi chỉ muốn ngồi trước bàn cờ, và người thiếp thứ ba thì nhất định khuyên: "Thiếp chắc chắn là nếu chàng giữ được cái băng vỏ cam này quanh đầu, chàng sẽ hết cảm ngay." Một chi tiết vụn vặt, nhưng nó kéo vị phán quan về đời thường, khiến sự sắc sảo của ông khi đối mặt vụ án càng đáng phục.

Người quen trinh thám phương Tây có thể cần vài trang để làm quen với nhịp kể và lối xưng hô cổ trang. Hãy kiên nhẫn: những tình tiết tưởng như rườm rà về lễ nghi, chức tước thường chứa manh mối, vì trong thế giới này, địa vị của một người quyết định cả cách họ nói dối.

Van Gulik đã làm một việc đáng quý cho thể loại: cho thấy niềm tin rằng sự thật có thể được tìm ra bằng quan sát và lý trí không phải đặc sản riêng của phương Tây. Qua Dịch Nhân Tiết, người đọc hôm nay gặp một hình mẫu công lý cổ xưa mà vẫn gần gũi, nghiêm khắc mà không mất lòng trắc ẩn.

Ban biên tập Tủ Sách Việt Văn
Mùa thu 2026

Mục lục

  1. Lời Tựa
  2. Chương I
  3. Chương II
  4. Chương III
  5. Chương IV
  6. Chương V
  7. Chương VI
  8. Chương VII
  9. Chương VIII
  10. Chương IX
  11. Chương X
  12. Chương XI
  13. Chương XII
  14. Chương XIII
  15. Chương XIV
  16. Chương XV
  17. Chương XVI
  18. Chương XVII
  19. Chương XVIII
  20. Chương XIX